VITA S. NILI JUNIORIS.
13
Sæculo x, uti et Calabria universa imperio Orien-
tis adhuc parebat, eratque et lingua et ritus Græ-
cus in usu, quando ibidem natus est S. Nilus. De
parentibus ejus annoque natali nihil determina-
tius legitur in Vita. Gabriel Barrius De Antiq, et
situ Calabria libri v initio scribit, S. Nilum ex
nobilibus parentibus ortum esse, assertorumque
testem allegat B. Bartholomæum sancti biogra-
phum; at vel vulgare est hoc vitium scriptorum,
qur sanctos stemmatis fulgore quavis via decorare
laborant, vel aliam Vitam, quod tamen vix credo,
præ oculis habuit Barrius. Id sane neque in textu
Græco neque in versionibus, quas habeo asseritur.
Quod ad annum natalem attinet, Sciommarius
Nota 8 ad Vitam B. Bartholomæi designat an-
num Christi 910, et recte : quippe Vitæ num. 87
dicitur S. Nilus obiisse anno ætatis 95. Mor-
luus autem est anno Christi 1005; unde si
annos 95 subtraxeris, in annum 910. dela-
beris.
7. Porro annum Christi 1005 sancți morti as-
signatum non habemus in Vita, sed illum ex aliis
monumentis bonæ notæ accersit Sciommarius.
Juxta turrim ecclesiæ Cryptæ Ferratensis marmori
insculpta est haec inscriptio : Εκοιμήθη ὁ ἅγιος
Nathos Eco; 54ty'. • Obdormivit S. Nilus anno
6513. › Idem annus morti S. Nili assignatur, leslø
Sciommario, in antiquo codice, qui Basilii Por-
phyrogeniti appellatur, uti et in Typico antiquo
B. Bartholomæi aliisque Mss. monumentis. Eru -
dite porro, variorum scriptorum in hoc modo
computandi correptis lapsibus, ibidem ostendit,
annum mundi Græcorum more signatum 6513,
esse vulgaris æræ 1005. Omitto argumenta, quibus
id indubie evincit, quæque apud ipsum videri
possunt. Interim imprimis certum est, juxta hanc
epocham recte combinari, quæ in Vita de conventis
Ottone imperatore et Gregorio V pontifice in
causa Joannis antipɔpæ narrantur, quæque puguant
apud Gabrielem Barrium, Lubinum aliosque S.
Nili mortem ad annum 980, vel aliquot annis ante
Snem sæculi x referentes: cum certum sit ex num.
87, Quadragesimali ten pore Romam ea causa pro-
fectum sanctum, idque anno 998, ut liquet ex
monumentis a Muratorio in Annalibus ibidem al-
legatis. Neque minus limpide secundum chronota-
xim fluunt alia nonnulla, quæ potis chronologicis
in Vita circumscripta sunt. Quando S. Nilus
mundo valedixit, nondum expleverat annum 30,
num. 6 : igitur accessus ejus ad monachos anno
940 vel sequenti contigit. Numero Vitæ 26 Ste-
phanus adolescens annorum fere viginti junxit
se S. Nilo, quod contigit hujus altero... in spelun-
cam secessionis anno, num. 27 Stephanus num.
94 septuagenario major laborare solitus fuisse di-
citur. Stephanum mortuum sub eumdem annum,
quo Otto II imperator decessit, liquet ibidem ex
adjunctis. Ottonis obitus anno 100+ consignatus
est: circa illum obierit Stephanus ; ejusdem mo̟-
14
nasticæ vitæ initia circa annum 945 figi poterunt,
Rursum num 95 monasterium Serperis, ‹
in quo
ad annos 10 monasticam duxerit vitam, deseruit
S. Nilus et duobus post mensibus num. 97 obiit.
Eo igitur accesserit anno 994 vel sequenti. Nu-
mero 86 in Vallelucio egit quindecim annos, al
Aligerno Cassinensi abbate in illud admissus num,
62, deducto computu, sub annum 978, quo Ali-
gernus agebat abbatiæ 29, qui mortuus est, asse –
rente Mabillone, anno 986.
-
8. llinc anni 7 residui sunt locandis iis, quæ sub
Aligerni successore num. 84 et sequentibus ibidem
S. Nilo contigisse narrantur, uti et quærendo aliį
solitario loco migrandoque ad monasterium Serpe,
ris : atque sic ordinate combinantur omnia. Ob-
servat porro Sciomniarius sæpe laudatus Nota 18
ad Vitam B. Bartholomæi, sanctum in baptismo
Nicolaum fuisse nominatum. Clarus est in hanc
rem locus Pancratii in Panegyrico dicentis ; Thy
μονὴν τῆς Κρυπτοφέῤῥης ἀπαρξαμένου τοῦ μεγά
λου Νικολάου τοῦ καὶ Νείλο μόνοννος, . Cum prin
cipium dedisset monasterio Cryptæ Ferratæ magnus
Nicolaus, qui et Nilus solum,, scilicet, appellatus
est. Nota 13 dixerat, in ordine S. Basilii, cum
habitum quis induit, nomen mutari solere; atque
ita S. Nicolai nomen in Nilum, B. Basilii in Bar-
tholomæum mutatum fuisse. Quæ ad educationem
ejus et adolescentiam exactam spectant, quæpiamĮ
in Vita referuntur. Baronius in Annalibus ad an-
num Cbristi 976, num. 2, sic scribit ex Metii ver-
sione, quam secum communicatam dixerat : «Fuiţ
Nilus iste ab origine Græca, Rossani in Calabrią
civitate natus, doctrina atque pietate insignis, ab
infantia Dei cultor eximius et post matrimonium
vitam monasticam sectatus. Eadem de sancti
matrimonio habent Surius et Bailletus ad hunc
diem. Nescio, an diversa in eo fuerit Metii ver-
sio ; at si habet similia illis, quæ in Vita edenda
cap. 1, num. 3 et seq., narrantur, utut durum est,
sanctos gravium noxarum suspectos reddere, si
veritati litandum est, diffiteri non possum, tam
saltem dubium esse, ap legitimum fuerit commer-
cium illud, ut minime certo matrimonium inde
erui possit Contrarium sane censuit Gabriel
Barrius, dum lib. v de Antiquitate et Situ Calabria
de S. Nilo nostro scribit Inde vero jam
exoletus dæmonis opera, cum virgine quapiam
concubuit, filiamque ex ea suscepit. Ceterum de-
inde resipiscens ac se perpetrati deliquii pœni -
tens, mundi oblectamenta ac divitias deserere
statuil. ›
9. Verum, sicut matrimonium certo astruerenon
possum, sic nec tam crude ac decretorie sanctum,
fornicationis arguere ausim; sunt enim ex utraque
parte nonnulla, quæ rem ambiguam relinquunt.
Et pro matrimonio quidem facere videtur studiosa
descriptio puellæ, quæ inter alias matrimonio noų
copulatas ejus amores aucupata est et fixit. Quod
scilicet pulchritudine cunctas antecelleret, sed
Digitized by Google