1017
ANONYMI
108
admissum esse crimen ninis grave et enorme : A πραέως τε μάλα καὶ σαφῶς ἀπεκρίνατο· Ομολο-
sed si pauci id egissent, aut primores civitatis, γητέον, ὅτι σφόδρα κακὸν καὶ ἄτακτον πραγμα
accusandi certe essent luoque sapientissimo judi-
cio condemnandi: at quia totius populi crimen est
et commune est omnium, quod inconsiderate est
gestum, licetne tibi tantam muhitudinem ferro
trucidare, urbemque adeo niunitam Deo et impe-
ratori nudare incolis ? Et ille : Nequaquam gladio
perimemus, Pater, neque occidemus quemquam,
sed facultates eorum fisco addicemus, ut hoc
modo cautiores effecti, majura in posterum non
audeant. Cui sanctus Pater : Quid vero proderit
Luæ excellentia, si imperatorias crumenas lucro
oneraveris, animam vero tuam perdideris? Quo-
modo vero tibi remittentur, quæ debes non solum
coelesti Regi, sed etiam terreno, si non ipse de- Β
'inquentibus stulte et insipienter 'in excellentiam
tuam remiseris, qui es hodie, et cras non eris ? Si
vero nobis, ut justum prætextum obtendens in-
peratoris mandatum, delicto venlam negas, per-
mitte tenuitati meæ scribere ad ejus majestatem,et
quidquid jusserit pium ejus imperium, toto animi
studio exsequemur.
γεγένηται· ἀλλ᾽ εἰ μὲν ὑπὸ εὐαριθμήτων ἀνθρώπων,
καὶ αὐτῶν ὑπερεχόντων τὸ ἔργον προεκεχωρήκει,
κατάγνωστοι ἂν ὑπῆρχαν καὶ ὑπόδικοι τῇ σοφωτάτῃ
σου κρίσει· ἐπειδὴ δὲ τοῦ πλήθους παντός ἐστι τὸ
ἐγχείρημα, καὶ πᾶσι κοινὸν τὸ τῆς κακοπραγίας
ἀβούλημα, εξεστί σοι μαχαίρα παραδοῦναι πλῆθος
τοσοῦτον, καὶ ἔρημον καταστῆσαι τὸ τοιοῦτον φρου
ριον Θεοῦ καὶ τοῦ βασιλέως ; Καὶ ὁ μάγιστρος ἔφη·
Οὐ μαχαίρι παραδώσομεν, Πάτερ, οὐδ᾽ ἀποκτενού
μέν τινα, ἀλλὰ τὰ αὐτῶν ἀποθησαυρίσομεν τοῖς βασ
λικοῖς βαλαντίοις· ἵνα ἐν τούτῳ σωφρονισθέντες, μη-
κέτι τολμήσωσι μείζοσιν ἐγχειρῆσαι. Καὶ τί όφελος
τῇ σῇ ἐνδοξότητι, ἔφη ὁ ἅγιος, εἰ τὰ βαλάντια τὰ βα
σιλικά καταφορτίζων, τὴν σὴν ψυχὴν ἀπολέσῃ; ; Πῶς
δὲ καὶ ἀφεθήσεταί σοι οὐ μόνον τὰ τῷ ἐπουρανία
βασιλεῖ ὀφλήματα, ἀλλὰ καὶ τῷ ἐπιγείῳ, μὴ ἀφιέντι
τοῖς ἀφελῶς καὶ ἀσυνέτως τῷ κράτει σου πταίουσι,
σήμερον ὄντι, καὶ αὔριον οὐχ ὑπάρχοντι ; Εἰ δὲ καὶ
ὡς εὐλογόν τινα πρόφασιν, τὴν τοῦ βασιλέως ἀπό
φασιν ἡμῖν προβαλλόμενος οὐ βούλει παραχωρήσει
τὸ ἔγκλημα, ἔασον τὴν ἐμὴν οὐθενότητα χαράξαι τι
πρὸς τὴν ἐκείνου θειότητα· καὶ εἴ τι δ᾽ ἂν κελεύσῃ τὸ εὐσεβὲς αὐτοῦ κράτος, μετά πάσης προθυμίας
τελέσομεν.
62. His auditis, respondit magister : Nos qui-
dem, Pater sanctissime, sacri imperatoris studium
in te scientes, tantam pecuniæ solutionem tibi
largimur, quæ duo millia nummorum excedit: verum
praefectorum necen et inhonoram confractionem
impunita relinquere, nec rationabile, nec justum
est. Tunc vir beatissimus hortationis et consilii ver-
bis usus persuasit, ut ea quoque animi magnitudine
coulonaret et penæ irrogationem sibi remitteret,
quæ ad quingenta numismata non pertingebat. Cuin
hæc beati Patris opera feliciter transacta essent,
conversa est indignatio in id temporis exactorem.
Gregorius hic erat, cognomento Maleinus : et cum
lateret, multo labore et plurimum impensis pre-
cibus impetrare potuit beatus Pater, ut ad magistri
conspectum perduceretur. Ut vero illum vidit ma-
gister, quod aliter non valeret cor ebulliens erum-
pere ob sancti Patris reverentiam, surgens cum
ira maledixit illi et omnibus domesticis ejus et D κενώσῃ τὸ ἔκέρασμα τῆς καρδίας αὐτοῦ, τὸν ὅσιον
omnibus quæ possidebat, ab equo et bove usque
ad gallinam et canem et reliqua omnia. Ille timore
correptus nihil omnino respondebat, sed quia pro-
Lospatharius erat, permissuin illi fuit, ut sederet,
tumque magister ad illum : Vade, miser, cum malim
gnis tui similibus, pingite vobis beati Nili imagi-
nem, nec desinite illam colere et gratias illi
agere : nam per sacri imperatoris caput, vos illi
amplius honorem non deferetis (50). Omnibus
ξβ'. Ταῦτα ἀκούσας ὁ μάγιστρος ἀπεκρίνατο -
Ἡμεῖς μὲν, ὁσιώτατε, τὴν πρὸς σὲ τοῦ ἁγίου βασι-
λέως ἔννοιαν ἐπιστάμενοι, δωρούμεθά σοι τὴν τσαύ
την τῶν νομισμάτων ἔκτισιν, πλέον ἢ δύο χιλιάδων
C
ἀριθμὸν περιέχουσαν. Τὸ δὲ τῶν ἀρχόντων κεφά-
λοκλάσιον, καὶ τὸ ἄτιμον σύντριμμα παριδεῖν οὐκ
εύλογον οὐδὲ δίκαιον. Τότε ὁ παμμακάριστος παραι
νετικοῖς καὶ συμβουλευτικοῖς λόγοις πέπεικε και
αὐτοὺς μεγαλοψύχως χαρίσασθαι αὐτῷ, καὶ τὴν αὐτ
τῶν διεκδίκησιν, μὴ μέχρι τῶν πεντακοσίων νομι
σμάτων ἐκπληρουμένην. Τούτων τοίνυν τῇ τοῦ ἐσίου
Πατρὸς ἀντιλήψει καλῶς ἀποπεραιωθέντων, μετα
τράπη ἡ ἀγανάκτησις ἐπὶ τὸν κατὰ τὰς ἡμέρας
ἐκείνας πράττοντα. Γρηγόριος δ' οὗτος ἦν ὁ καλού-
μενος Μαλεΐνος· ὅνπερ σὺν πολλῷ ἀγῶνα καὶ σφοδρό
παρακλήσει ἐξίσχυσεν ὁ μακάριος καταξιώσαι τῆς
τοῦ μαγίστρου ἐπόψεως κεκρυμμένον τυγχάνοντα.
Ον ὁ μάγιστρος θεασάμενος, καὶ μὴ ἔχων πῶς ἀπο-
εὐλαβούμενος, ἀναστάς μετ' ὀργῆς κατηράσατο αὐτ
τὸν, καὶ πάντας τοὺς ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, καὶ πάντα τὰ
ὑπάρχοντα αὐτῷ ἀπὸ ἵππου καὶ βοὸ; μέχρι καὶ δρα
θος καὶ κυνὸς καὶ πάντων τῶν λοιπῶν. Αὐτοῦ δὲ
τῷ φόβῳ συνεχομένου καὶ μηδὲν ὅλως ἀποκριναμένου
ἐπετράπη καθίσαι διὰ τὸ πρωτοσπαθάριον αὐτὸν
εἶναι. Καὶ λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ μάγιστρο; Υπαγε,
ταπεινέ, σὺν τοῖς ὁμοίοις σου κακόφροσι, ποιήσατε
εἰκόνα Νείλου τοῦ ὁσίου, καὶ μὴ παύσησθε προσαυ-
Joannis Clei notæ.
(50) Apud Martenium est : • Abi, inquit, cum
consimilibus tuis stultis, atque effigiem Nilo effin-
gite, nec desistatis illum adorare illique gratias
agere: siquidem per regis caput plus vos non vi-
sissetis, gloriam dedissetis: ubi impeditum quid
est et hiulcum. Sed et in textu Græco videntur
aliqua desiderari, nec enim ibi sensus satis plenus
est, nisi significatum velit magister, S. Nilum
inde removendum, sic ut ad ejus patrocinium ¡m-
plorandum defutura sit ipsis occasiv.
Digitized by
Google