1'1
ANONYMI
112
ξδ'. Ταύτην οὖν τὴν παρὰ τοῦ μακαρίου βοήθειαν
τοῖς ἀνθρώποις χορηγουμένην ψυχικώς τε καὶ σω
ματικῶς ὁρῶν ὁ τῶν δικαίων ἐχθρὸς, καὶ πᾶσι
βασκαίνων τοῖς ἀγαθοῖς, ἔσπευδεν εἰ δυνατὸν ἦν
αὐτῷ πᾶσαν τὴν δόξαν καὶ τὸν πλοῦτον τοῦ κόσμου
συναγαγεῖν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ, καὶ ἀμβλυω-
πῆσαι αὐτὸν μὲν ἀπὸ τῆς τῶν ἀρετῶν θεωρία;,
στερῆσαι δὲ τὸν κόσμον τῆς παρ' αὐτοῦ ὠφελείας.
Πολλοὶ γοῦν τῶν κατερχομένων ἀρχόντων πλήθη
χρημάτων προσφέροντες αὐτῷ, τὴν οἰκονομίαν
τῶν μετ' αὐτοῦ ἀδελφῶν, καὶ τὴν προστασίαν τῶν
πτωχῶν προεβάλλοντο· ὁ δὲ ὥσπερ σκύβαλα ἀπο-
στρεφόμενος ταῦτα, ἔλεγε τοῖς ἄρχουσιν, ὅτι Οι
μὲν ἀδελφοὶ παρὰ τοῦ Δαβὶδ μακαρίζονται, είπερ
τοὺς πόνους τῶν χειρῶν αὐτῶν φάγωνται, καὶ ἀλλο
τρίαις ἁμαρτίαις μὴ κοινωνήσωσιν. Οἱ δὲ πτωχοὶ
καθ' ὑμῶν μὲν κεκράξονται, ὡς τὰ τούτων κατεχόν-
των· ἐμὲ δὲ θαυμάσονται, ὡς μηδὲν ἔχοντα, καὶ τὰ
πάντα κατέχοντα. Εὐνοῦχος ὁ κοιτωνίτης εἰσελθών
ποτε ἐν τῷ Ῥυσιάνῳ, καὶ ἰδὼν τὸν μακάριον μηδα-
μῶς αὐτῷ προσδραμόντα· Απίστατο γὰρ αὐτὸν ἐκ
μόνης τῆς φήμης · ἔλεγε θαυμάζων πρὸς τοὺς παρ
ὄντας Που κάθηται Νεῖλος & καλόγηρος; καὶ πῶς
οὐ προσῆλθε μοι μετά πάντων τῶν ἡγουμένων,
ἀκούσας τὴν ἐμὴν ἄφιξιν ; τοῦτο γὰρ μηδ' αὐτὸς ὁ
πατριάρχης ἐτόλμησεν ἂν ἐμοὶ καυχήσασθαι, καὶ
καταφρονῆσαι τῆς ἐμῆς ἐλεύσεως. Οἱ δὲ παρεστῶτες
αὐτῷ ἀπεκρίναντο· Οὗτος ὃν ἔφη ἡ σὴ ἐνδοξότης,
Ο καλόγηρος, οὔτε πατριάρχης ἐστὶν, οὔτε πατρι
ἀρχὴν φοβεῖται, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ αὐτὸν τὸν πᾶτι φοβερὴν
64. Videns porro piorum bostis, et in bonos A
luvidia æstuans, quantuíu auxilii ferret beatus
Pater tum animabus, tum corporibus hominum,
studebat, si quo modo posset, totam mundi
gloriam et opes subjicere ipsius oculis, ut hebetio~
rem redderet eorum aciem ad spectandam virtu-
tem, privaret vero mundum utilitate, quæ per
illum Gebat. Multi profecto principum, qui adve-
niebant, magnam pecuniæ yim illi offerebant præ-
textu necessitatis fratrum, qui cum co degebant,
et alimoniæ pauperum. Ille vero hæc ut stercora
ne respiciens quidem, aicbat offerentibus, fratres
a Davide beatos dici 48, si labores manuum suarum
comedant, et peccatis alienis non communicent.
Pauperes vero de vobis quidem, ait, conquerentur,
detinentibus quæ sunt illorum, me vero laudabunt, Β
ut nihil habeutem et omnia possidentem. Eunu-
chus cubicularius cum Rossanum (51) esset olim
ingressus, nec vidisset ad se accurrisse Patrem,
norat vero illum solo famæ rumore, miratus dice-
bat ad eos qui præsentes aderant : Ubi moratur
Nilus monachus, et qua ratione non venit ad me
cum omnibus hegumenis, audito meo adventu ?
Ita enim nec ipse patriarcha mecum agere ausus
esset, ut jactanter adventum meum contempsisse
videretur. Ad hæc illi : Monachus iste, de quo tua
loquitur excellentia, nec patriarcha est, nec pa-
triarcham timet, sed nec ipsum cunctis formidabi -
lem imperatorem. Sedet autem una cum paucis
monachis in monte nullius ope indigens. Nam neque
amplis duibus continetur, nec jumentorum copia – βασιλέα. Κάθηται δὲ ἅμα ὀλίγοι; μοναχοῖς ἐν τῷ
devinctus est: unde nec ullam cum ullo homine
controversiam habet. Unicornis hic est, animal
libere sibi vivens, et si iflum volueris cum po:e-
state adducere, nunquain poteris faciem illius
videre. Cum hæc audisset cubicularius, multo
magis admiratus est beatum virum, epistolamquc
supplicem ad eum dedit, adjurans ctiam horrendis
verbis, ut vel sibi ad eum profecto se non subtra-
heret, vel certe non dedignaretur venire in oppidum
et benedictionem sibi suisque omnibus imperti-
relur.
C
ὄρει, μὴ δεόμενος τινὸς ἀντιλήψεως. Οὔτε γὰρ πλά
τει ὁρίων συνέχεται, οὔτε πλήθει βοσκημάτων συν
δέδεται. Διὸ οὐδ᾽ ἀμφιβολίαν κέκτηται πρός τινα,
Μονόκερως ἐστὶν οὗτος, ζῶον αὐτόνομον· καὶ εἰ
θελήσῃς αὐτὸν μετ' ἐξουσίας ἀγαγεῖν οὐδέποτε δυ-
νήσῃ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ κατιδεῖν. Ταῦτα ἀκούσας ὁ
κοιτωνίτης, καὶ ἐπὶ πλεῖον τὸν ἄνδρα θαυμάτος.
γράφει αὐτῷ ἐπιστολὴν δυσωπητικήν, συμπλέξας
αὐτῇ καὶ ὅρκους φρικτοὺς, ἵνα εἴτε πρὸς αὐτὸν ἐξερ-
χομένῳ μὴ ἀποκρύψῃ ἑαυτὸν ἀπ' αὐτοῦ, εἴτε κατα-
ξιώσῃ ἐν τῷ κάστρῳ εἰσελθεῖν καὶ εὐλογῆσαι αὐτὸν,
καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ.
ξε'. 'Ο δὲ ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν Νείλος τὸ μὲν διὰ
65. Al sanctus Pater Nilus, tumn quia adjuratus
erat, tum ut et ipse principem sibi ad auscultan- D τοὺς γεγραμμένους ὅρκους, τὸ δὲ ἵνα πάλιν ὁ ἄρ
dum paratiorem redderet pro pauperibus roganti,
venit in oppidum et accessit ad cubicularium. Ille
habitum et faciem intuitus propheticam, imo vero
angelican, procidit ad pedes ejus, et nanu ejus
prehensa, simul ingressi sunt cubiculum. Tunc
præcepit cuidam ex fidelissimis sibi, ut afferret
librum Evangelii, aitque ad sanctum : Quoniam,
beate Pater, suspicio mendacii facit ut home
* Psal. cxxvii, 2.
χων αὐτῷ ὑπακούσῃ ἐν τῇ περὶ τῶν πτωχῶν παρα
κλήσει, καταλαμβάνει τὸ κάστρον, καὶ πρὸς τὸν
κοιτωνίτην εἰσῆλθεν. 'Ο δὲ θεασάμενος σχῆμα καὶ
πρόσωπον προφητικόν, μᾶλλον δὲ ἀγγελικόν, προσ-
εκύνησεν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ· καὶ κρατήσας αὐτὸν
τῆς χειρὸς, εἰσῆλθον ἄμφω ἐν τῷ κοιτῶνι αὐτοῦ.
Κελεύσας δὲ ἕνα τῶν πιστοτάτων αὐτῷ τὸ Εὐαγγέ
λιον ἐνεγκεῖν, λέγει τῷ μακαρίτῃ· Επειδή, ἅγιε
Joannis Clei nota.
(51) Sirletus ex Greco κοιτωνίτης vertit cartonetes,
q rod tamen cubicularium principis significat, ut
varia apud Cangium exempla demonstrant. Eorum
porro non parva erat dignitas auctoritasque, ut
ibidem liquet.
Digitized by
Google