113
VITA S. NILI JUNIORIS.
114
Πάτερ, τῇ τοῦ ψεύδους υπολήψει τὸ ἄπιστον προσ- A homini fidem non præstel, juramento tibi frmabo,
γίνεται τοῖς ἀνθρώποις, θέλω σοι ομόσαι πρὸς πλη
ροφορίαν τῶν παρ' ἐμοῦ ἐπαγγελομένων σοι. Ὁ δὲ
Πατὴρ πρὸς αὐτόν· Τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου ἀποφαν
τικῶς ἐντελλομένου καὶ λέγοντος. Εγώ δε λέγω ὑμῖν
μὴ ὁμόσαι ὅλως· ἔστω δὲ ὑμῶν ὁ λόγος, Ναι, ναι,
καὶ τὸ, Οὔ, οὔ· τὸ δὲ περιστὸν τούτων ἐκ τοῦ πονη
ροῦ ἐστιν· διατί ἀπιστίας ὑπόθεσιν σπεύδεις περι-
θεῖναι τῇ σῇ ἐνδοξότητι, καὶ ἀπὸ παρανομίας τὴν
συντυχίαν ἀπάρξασθαι; Πᾶς γὰρ ὁ ἕτοιμος εἰς εὐ
ορκίαν, ταχὺς εἰς ψευδολογίαν, ὥσπερ καὶ τὸ ἀνά-
παλιν. ᾿Απεκρίνατο ὁ κοιτωνίτης· Δίκαιόν ἐστιν,
ὁσιώτατε, μήτε ὑμῖν τοῖς τοῦ Θεοῦ δούλεις τινὰ
ψεύδεσθαι, μήτε ἡμῖν ἀπιστεῖν τοῖς μετὰ πίν
στεως τὰ δόξαντα λέγουσιν. Λοιπόν οὖν ἀκούων,
παρακαλώ, τοὺς λόγους μου πίστευε. Οὐκ ἔστι μοί 5
τις προσγενὴς ἐν τῷ βίῳ τούτῳ ἀφ' αἵματος, εἰ μὴ
μόνον μήτηρ ἀδύνατος, τὸ εἰς ἐμὲ φίλτρον στέρ
γουσα· ὑπάρχει δέ μοι πλοῦτο; πολὺς καὶ κτῆσις
ἄπειρος, ἀνδραπόδων πλῆθος, καὶ βοσκημάτων ἑσμὸς
ἀναρίθμητος. Ελογισάμην οὖν ταῦτα πάντα τῷ
Θεῷ προσηλῶσαι, μοναχῶν φροντιστήριον συστησά
μενος, εἴπερ κατένυξεν ὁ Θεὸς τὴν ἁγιωσύνην σου,
καὶ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει συνήρχου μοι, ὅπως
διὰ τῶν ἁγίων σου χειρῶν ἐγώ τε καὶ ἡ τεκοῦσα τὸ
ἀγγελικόν σχήμα ἐνεδυσάμεθα. Εποίουν δέ σε
ὡς νῦν μετ' ἐμοῦ, οὕτω τοῖς ἁγίοις βασιλεῦσι συγ
καθεσθῆναι.
B
quæ promissurus sum. Et sanctus Pater ad ipsum:
Cum sacrum Evangelium certa sententia pronun-
tiet : ‹ Ego autem dico vobis non jurare omnino :
sit autém sermo vester, Est, est, Non, non “; ›
quod autem his abundantius est, a malo est :
cur fide minus dignam excellentiam tuam osten ·
dere studes et exordium colloquii nostri ponere
iniquitatem? Omnis enim qui facilis est ad emit-
tenda vera juramenta, velox etiam est ad mentien-
dum, et contra. Ad quem cubicularius : Justum
est, beatissime vir, nec vobis Dei servis quemquam
mentiri, nec vos fidem non habere iis qui fideliter
dicunt; quod sibi videtur. Rogo igitur, ut audiens
fidem meis verbis tribuas. Nullus mihi est consan-
guineus in hac vita, nisi mater invalida, quæ me
materno affectu prosequitur. Divitiis porro multis
et possessione abundo, plurima mancipiorum est
mihi copia et jumentorun innumerabilis multitudo.
Hæc igitur omnia Deo dicare cogitavi, ut sacram
domum monachis construam, si Deus cor sancti-
tatis tuæ tetigerit et mecum Constantinopolim ve-
neris, ut per sacras tuas manus ego et mater mea
induamur angelico habitu (52). Facereni vero, ut
sicut modo mecum, ita cum sacris consideres in-
peratoribus.
66. Verba hæc mellis et picis plena cum audisset
illa discretionis lucerna, non fuit illectus tam
amplis promissis, sed manum quiete ad sinum
admovens, ut semper illi moris erat, et signo
crucis sese consignans, respondit cubiculario :
Tuæ quidem pietatis prudentiæque intentio præ-
clara Deoque pergrata est: ad hanc enim nos invi-
tans Salvator, aiebat per parabolam : « Simile est
regnum cœlorum thesauro abscondito in agro,
quem qui invenit homo abscondit et præ gaudio
vadit et vendit universa quæ habet, et emit agrum
illum *. › Sed mihi non est utile relinquere so-
litudinem et pauperes, qui mecum asperam degunt
vitam, et vagari per urbes et curas negotiorum
suscipere. An forte Constantinopoli desunt mona-
chi et legumeni, ut a me tondeantur, qui ibi mundo
ξς'. Ταῦτα τὰ μέλιτος καὶ πίσσης ἀνάπλεα τής
ματα ὁ τῆς διακρίσεως λύχνος ἐκεῖνος ἀκούσας οὐ C
συντρπάγη τοῖς ὑψηλοῖς ἐπαγγέλμασι τούτοις, ἀλλ'
ησυχῆ τὴν χεῖρα βαλὼν ἐν τῷ στήθει, ὅπερ αὐτῷ
ἀεὶ ἔθος ὑπῆρχε, καὶ τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ ποιη
σάμενος, τῷ κοιτωνίτῃ ἀπεκρίνατο· Ὁ μὲν σκοπὸς
τῆς ἡμετέρας θεοφιλίας τε καὶ συνέσεως εὐκλεὴς,
καὶ Θεῷ εὐαπόδεκτος. Πρὸς τοῦτον γὰρ ἀνάγων
ἡμᾶς ὁ Σωτὴρ, παραβολικῶς ἔφησεν, ὅτι ι Ομοία
ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν θησαυρῷ κεκρυμμένῳ
ἐν ἀγρῷ, ὅν εὑρὼν ἄνθρωπος ἔκρυψε, καὶ ἀπὸ τῆς
χαρᾶς ὑπάγει, καὶ πωλεῖ πάντα ὅσα ἔχει, καὶ
ἀγοράζει τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον. » Ἐμοὶ δὲ ἀσύμφορόν
ἐστι καταλείψαντα τὴν ἐρημίαν καὶ τοὺς συγκακο-
παθοῦντάς μοι πτωχούς, ἀνὰ τὰς πόλεις ἀλᾶσθαι,
καὶ ἀναδέχεσθαι φροντίδας πραγμάτων. Μὴ γὰρ
ἐξέλιπεν ἀπὸ Κωνσταντινουπόλεως μοναχὸς καὶ D renuntiant ? Quod si omnino tenuitatem meam
ἡγούμενος, ἵνα δι' ἐμοῦ κουρευθῶσιν οἱ ἐκεῖσε ἀπο-
τασσόμενοι ; Εἰ δὲ καὶ ὅλως προτιμᾶς τὴν ἐμὴν
αὐθενότητα, κατάλαβε τὴν ἐσχατιὰν ἐν ᾗ καθεζό-
μεθα, καὶ μεθ' ἡμῶν, τὴν τεθλιμμένην ὁδὸν διάνυε.
Ουδέποτε γὰρ δυνήση πτωχός γενέσθαι τῷ πνεύματι,
πρὶν παντελῶς πτωχεύσῃς τῷ σώματι· ὅπερ για
νώσκων κατώρθωσεν ὁ ἐν ἁγίοις 'Αρσένιος. Τὰ δὲ
σε πάντα κατάλιπε τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ φήσαντος
præfers, confer te in secessum, in quo sedes nostra
est et arclam confice nobiscum viam, non enim
poteris feri pauper spiritu, si prius omnino fas
pauper corpore : quod sciens angelorum nunɑ
contubernalis Arsenius egregie præstitit. Tua vero
omnia relinque potestati ejus, qui dixit : « Meum
est argentum, et meum est aurum . et : • Si
quis non renuntiat omnibus quæ possidet, non
* Matth. v, 34 37. ** Matth. xtu, 44. " Agg. 11, 9.
Joannis Clei notæ.
(54) Sciummarius Nola 12 ad Vitain B. Bartholo-
mæi minribus exemplis demonstrat, vulgare fuisse
Η
'
inter Græcos, habitum monachalem · angelicum ap-
pellare.
Digitized by
Google