123
B
ANONYMI
72. Caeterum terrenorum revera contenplor A
sanctus Pater noster Nilus ne respicere quidem illa
dignum arbitratus, respondit, quasi mortem timens,
in hunc modum: Vis, ut ob hæc stercora insidie-
tur mibi quispiam et interficiat, et amicum tu per-
das? Et ille; Sine me sanctuarium ornare pretiosis
velamentis. Et magnus Pater ad eum : Vade et da
cathedrali ecclesiæ oppidi, ubi asservabuntur, nec
erit, qui inde illa furetur. Et ille : Permitte, in-
quit, ut oratorium construam maximum et pul-
cherrimum ; neque enim æquo animo fero videns
illud eluto factum. Et Pater : Jam, inquit, nec me
videre poteris, quoniam de luto compactus sum.
De oratorio vero laborem noli suscipere, futurum
quippe est, ut illud impii Agareni demoliantur :
quin et universa Calabria manibus illorum tradetur.
Hoc videns beatus Pater noster Nilus præsago suo
oculo, volensque iræ Dei cedere, noluit abire in
Orientis partes, veritus opinionem, quam apud
Orientales habebat (nam et ad ipsos etiam Dei
Emantes nostros imperatores (59) de virtute ejus
fama pervenerat) fugiensque honorem, in quo apud
illus fuisset : sed maluit degere inter Latinos,
quippe ut illis ignotus et nequaquam apud eos
in honore habitus. Verum quo majore ipse studio
devitabat honores, eo celebrior et ornatior cœlesti
favore fiebat et ab omnibus tanquam unus e nu-
mero apostolorum suscipiel:atur et reverentia illi
pariter exhibebatur. Nam cum venisset Capuam,
ut retroacta omnittam, quia permulta sunt, acceptus-
Cue esset honorifce • Pandulfo (60) tune tempo-
ris principe et nobilibus viris, ita ut de eo in epi-
scopum sibi eligendo cepissent consilium, quod
etiain successisset, nisi princeps morte præventus
esset: tunc vocato illi ad sese S. Benedicti
præposito montis Cassini (sanctissimus hic erat
Baligernus [61]) injunxerunt, ut beato viro conce-
deret monasterium, quodcunque ipse vellet, e mo-
nasteriolis sancti Patris nostri Benedicti.
•
124
οβ'. Ὁ δὲ ὄντως ὑπερόπτης τῶν ἐπιγείων Πατὴρ
ἡμῶν Νεῖλος μὴ καταδεχόμενος πρὸς αὐτὰ ἐπιβλέ-
φαι, λέγει πρὸς αὐτὸν, ὡς ἐν προφάσει δῆθεν τοῦ
φοβεῖσθαι τὸν θάνατον· θέλεις, ἵνα διὰ τὰ σκύβαλα
ταῦτα ἐνεδρεύσας τις ἀποκτείνῃ με, καὶ ἀπολέσῃ;
τὸν φίλον σου ; Ὁ δὲ πάλιν εἶπεν· Αφες με ἀμφιά
σαι τὸ θυσιαστήριον ἐνδύμασι πολυτίμοις. Λέγει
αὐτῷ ὁ μέγας· Ἀπελθὼν βάλε αὐτὰ ἐν τῇ καθολικῇ
τοῦ κάστρου, ὅπου φυλάττονται, ἐπεὶ ἐκεῖθεν οὐ
κλέπτονται. Καὶ ἔασόν με, φησίν, οἰκοδομῆσαι τὸ
εὐκτήριον μέγιστον καὶ τερπνότατον· οὐ γὰρ ἀνέ
χομαι πήλινον θεωρεῖν αὐτό; Καὶ ὁ Πατήρ Ωρα
σοι, φησί, μηδὲ ἐμὲ ἀνέχεσθαι θεωρεῖν, ὅτι ἐκ πηλού
τὴν ὑπόστασιν κέκτημαι. Περὶ δὲ τοῦ εὐκτηρίου
μηδὲν κοπιάσῃς, ὑπὸ γὰρ τῶν ἀθέων ᾿Αγαρηνῶν
ἀφανισθήσεται: καὶ πᾶσα δὲ ἡ Καλαβρία ταῖς χερσὶν
αὐτῶν παραδοθήσεται. Τοῦτο δὴ γνοὺς ὁ ὅσιος Πατήρ
ἡμῶν Νεῖλος τῷ προορατικῷ αὐτοῦ ὄμματι, καὶ
βουληθεὶς τόπον δοῦναι τῇ ὀργῇ τῇ θεϊκῇ, οὐκ
εὐδόκησεν ἀπελθεῖν πρὸς τὰ ἑῷα μέρη τὴν ὑπόληψιν
υφορώμενος τὴν περὶ αὐτοῦ τῶν ἐκεῖσε· καὶ μέχρι
γὰρ αὐτῶν τῶν φιλοχρίστων ἡμῶν βασιλέων ἡ
ἐνάρετος αὐτοῦ φήμη διῆλθε· καὶ τὴν τιμὴν τὴν παρ'
αὐτῶν ἀποφεύγων· ἐξελέξατο δὲ τὴν μετὰ τῶν Λατί
νων ἀναστροφήν, ὡς ἄγνωστος ὢν παρ' αὐτοῖς, καὶ
μηδαμῶς παρ' αὐτῶν τιμώμενος. Ὅσον δὲ αὐτὸς
τὴν τῶν ἀνθρώπων δόξαν ἀποδιδράσκειν ἐσπούδαζεν,
τοσοῦτον ἡ οὐράνιος εύκλεια αὐτὸν περιέστειλεν· καὶ
πάντες ὡς ἕνα τῶν ἀποστόλων αὐτὸν ὑπεδέχοντο,
καὶ τὸ σέβας ὁμοίως ἀπένεμον. Ελθὼν γὰρ ἐν
Καπούῃ, ὅσα τὰ ὄπισθεν ἐάσω διὰ τὸ πλῆθος, καὶ
τμής μεγίστης τυχών παρά τε τοῦ πρίγκιπος Παν
δόλφου καὶ τῶν ἀρχόντων, ὥστε βουλεύσασθαι
αὐτοὺς ἐπίσκοπον αὐτὸν ἑαυτοῖς καταστῆσαι· καὶ
προεχώρησεν ἄν, εἰ μὴ ὁ θάνατος τὴν πρίγκιπα
περιέκοψεν. Τότε δὴ καλέσαντες τὸν τοῦ ἁγίου
Βενεδίκτου ἡγούμενον τοῦ ὄρους Κασσίνου • Αλι
γέρνος οὗτος ἦν ὁ ὁσιώτατος· παρήγγειλαν αὐτῷ τοῦ
δοῦναι τῷ μακαρίτῃ μοναστήριον, οἷον ἂν θέλῃ ἐκ
τῶν ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Βενεδίκτου μετοχίων.
CAPUT XI.
C
Ad monasterium Casinense, Sarracenorum incursiones declinans, profectus, festive ab abbate Aligerno
excipitur, monachosque ibidem animæ et corporis infirmitatibus liberat, et piis doctisque exhortationibus
imbuit.
73. Cum vero profectus esset sanctus Pater ad D
visendum inclytum illud monasterium, processit
illi obviam usque ad radices montis tota mona -
chorum caterva, sacerdotibus et diaconis eorum
sacro habitu indutis, ut fit diebus festis, cereos et
thuribula manu ferentibus: et hujusmodi pompa
Ογ' Πορευθεὶς δὲ ὁ ὅσιος Πατὴρ πρὸς τὸ θεάσασθαι
τὸ λεχθὲν περίδοξον μοναστήριον, ὑπήντησεν αὐτῷ
ἅπαν τὸ πλῆθος τῶν μοναχῶν ἕως τῶν θεμελίων
τοῦ ὄρους, οἵ τε ἱερεῖς αὐτῶν καὶ διάκονοι τὰς
ἱερὰς στολὰς ὡς ἐν ἑορτῇ περιβεβλημένοι, χηρούς
τε καὶ θυμιατήρια μετά χεῖρας φέροντες οὕτω τὸν
Joannis Clei note.
(59) Imperarunt una in Oriente ab anno 976
usque 1024 Basilius et Constantinus fratres, de
quibus hic sermo est.
(60) Pandulfus is obiit anno 981, circa quem
proinde hæc contigerunt. Irruptio autem Sar-
racenorum, de qua paulo supra, anno 986
Ogitur, ad quem in Chronico Lupus Protospatha :
Comprehenderunt Sarraceni sanctam Chiriaci
civitatem, et dissipaverunt Calabriam totam. »
(61) Haligerno seu Aligerno, ut venerabili,
locum dedit Mabillonius in Actis Sanctorum Or-
diuis S. Benedicti sæculo 5, parte 1, pag. 645 et
seqq., ubi etiam non pauca ex Vita S. Nili
huc spectantia habes excerpta. Initia abbatim
Aligerni anno 949, obitum vero 986, afligit Ma-
billonius.
Digitized by
Google