137
VITA S. NILI JUNIORIS.
138
κλαίειν καὶ ἀποδύρεσθαι· πλήσασά τε τὰς χεῖρας A justo offerebat, putans, illum sibi hoc pacto pla-
ρυσίου προσέφερε τῷ δικαίῳ, νομίζουσα διὰ τούτων
αὐτὸν ἐξιλεώσασθαι. Ο δὲ ὄντως ἀπαθὴς ἐκεῖνος,
μήτε τοῖς δάκρυσι τῆς γυναικὸς κατακαμφθείς, μήτε
τῷ πλήθει τοῦ χρυσίου δελεασθείς, μήτε τὴν ἐξουσίαν
αὐτῆς αἰδεσθεὶς, διαρρήξας τὸ καταπέτασμα τοῦ
κοιτῶνος, καὶ ὡς δορκὰς ἐκπηδήσας ᾤχετο, τοῦτο
λογισάμενος, ὡς αὐτὸς είρηκεν, ὅτι εἶπε, φησίν,
διάβολος· Οὗτος ὁ μοναχὸς χοῦς ἐστιν· ἐπιβρέξω
αὐτὸν ὕδατι, δάκρυσι τῆς γυναικός, καὶ ἤδη ποιῶ
αὐτὸν πηλὸν τοῦ τυποῦσθαι ὡς ἂν ἐγὼ βούλωμαι.
Οὕτως ἔργῳ ἐπλήρου τό, « Γίνεσθε φρόνιμοι ὡς οἱ
ὄφεις, καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί, ο ὁμοίως δὲ καὶ
τὸ ἀποστολικὴν παράγγελμα το « Μὴ κοινώνει άμαρ-
τίαις ἀλλοτρίαις. » Καὶ τότε μὲν ὁ ὅσιος ὑπεχώρησεν
εἰς τὸ μοναστήριον αὐτοῦ. Οὐ πολὺ δὲ τὸ ἐν μέσῳ, Β
καὶ εἰς τέλος εξήγετο ἡ αὐτοῦ πρόῤῥησις. Ο γὰρ
μικρότερος υἱὸς τῆς λεχθείσης ζήλῳ τῆς ἀρχῆς τὸν
μείζω ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ προσευχόμενον μαχαίρα
κατέσφαξεν· ἐκεῖνος δὲ πάλιν ὑπὸ τοῦ τῶν Φράγκων
ρηγὸς διὰ τὴν αἰτίαν ταύτην δεδεμένος ἀπήγετο.
Καὶ λοιπὸν ἐντὸς ὀλίγου χρόνου πᾶς ὁ κόμπος αὐτῶν
ἐξέλιπεν, καὶ ἡ ἐξουσία ἀπώλετο. Καὶ μή τις τῶν
πάντα ευτόλμων ἀπήνειαν τοῦ Πατρὸς εἰς τοὺς
ἁμαρτάνοντας καταγινωσκέτω. Ζηλωτής γὰρ ἦν εἰς
τὸ ἐκδικῆσαι τὸν νόμον Κυρίου, καθάπερ Ηλίας ὁ
προφήτης, ούτινος καὶ τὸν χαρακτῆρα τῆς ὄψεως
ἐπεφέρετο. Καὶ τοῦτο οὐ μόνον ἐν τοῖς ἔξωθεν καὶ
μηδόλως προσήκουσιν, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς δοκοῦσιν
ἰδιάζειν αὐτῷ κατὰ σάρκα, καὶ ἐν τοῖς αὐτοῦ μέλεσιν·
"
calum reddere. Verum is onni plane affectu su-
perior, nec feminæ lacrymis flexus, nec auri copia
illectus, nec dominantem veritus, disrupto cabi-
culi velo, capreæ instar exsiliens effugit, hoc, ut
ipse dicebat, secum reputans: Dixit diabolus :
Iste monachus est pulvis, madefaciam illum aqua,
feminæ lacrymis, et efficiam lutum, ut conforme-
tur mihi ad libitum. Ita re ipsa implevit dictum
illud, Estote prudentes sicut serpentes et sim-
plices sicut columbæ * ; » et apostolicum prae-
ceptum, Ne communicaveris peccatis alienis "
Et tunc quidem in suum ille secessit monaste-
rium, nec multo post vaticinium ejus finem sor-
tiebatur. Namque minor dictæ mulieris Alius studio
asciscendi sibi principatus, majorem in ecclesia
orantem ferro jugulavit, et ipse ob eamdem causanı
a rege Francorum vinctus ducebatur (70). Quare
intra modicum tempus omnis eorum fastus evanuit
et potentatus disperiit. Nec vero quisquam ex ¡is
qui audaces ad omnia sunt, Patrem accuset, quasi
in peccantem severiorem. Nam is zelo agebatur
tuendæ legis Domini, sicut propheta Elias; cujus
etiam similitudinem faciei referebat: idque non
solum in extraneos et consanguinitate non attin ·
gentes, sed in eos etiam, qui videbantur pertinere
ad ipsum jure carnis et in sua membra : tantum
quippe erat in suos omni affectu liber, quantum
exemplo, quod subjiciemus, planum fet : narrabo
enim et hoc ad legentium cautelam et coruni
ἀπροσπάθειαν γὰρ πρὸς τοὺς οἰκείους ἑαυτῷ τοσαύ- C emendationem, qui imitantur Eli.
την ἐκέκτητο, ὅσην ἀποδείξει τὸ λεχθησόμενον. Ερῶ δὲ καὶ τοῦτο πρὸς ἀσφάλειαν τῶν ἐντυγχανόντων, καὶ
διόρθωσιν τῶν τὸν Ηλεὶ μιμουμένων.
πρ. Υἱὸς τῆς τὸν μακάριον ἀναθρεψάσης ἀδελφῆς
αὐτοῦ ὑπῆρχεν ἐν τῇ μονῇ, ἀδελφότητι συνασκού
μενος, λίαν εὐφυής, καὶ κατ' ἀμφότερα επιτήδειος.
Οὗτος ἐδεύων ποτὲ μετὰ ἀδελφῶν, καὶ ἀργυροῦν βασ
στάζων δισκοποτήριον, ἐνέτυχε διειδεστάτη πηγῇ. Βου-
ληθέντων τοίνυν πιεῖν ἐκ τοῦ ὕδατος, αὐτὸς ἐκβαλών
τὸ ἅγιον ποτήριον, καὶ λιμβισθεὶς τῇ μετάλλου καθα-
ρότητι, ἔπιον μετ' αὐτοῦ πάντες. Τοῦτο γνοὺς ὁ μακά-
ριος,καὶ σφόδρα θυμωθεὶς κατ' αὐτοῦ, καὶ πολλὰ ἐπι-
τιμήσας αὐτῷ, ἀπεστράφη αὐτὸν μέχρι καὶ συντυχίας
αὐτῆς. Ἡ δὲ ἀποστροφὴ αὐτοῦ ἦν ὡς ἀπαλλοτρίωσις
Θεοῦ, ὑπὲρ ῥάβδον καὶ μάστιγα σωφρονίζουσα τους
ἐχέφρονας. Ὁ δὲ ἀδελφὸς τῇ λύπῃ τῆς ἐπιτιμήσεως D
συσχεθείς, καὶ τῇ ἀποστροφῇ τοῦ Πατρὸς καταπο
* Matth. x. 16. 80 1 Τim. ν. 22.
82. Erat in monasterio de numero fratrun soro
ris et nutritiæ beati viri filius, elegantis admoduin
ingenii et in utramvis partem aptus. Hic aliquando
cum iter faceret cum fratribus et argenteum calicem
ferret, incidit in fontem limpidissimum, cumque
aquam haurire ad bibendum vellent, ille sacrum
calicem protulit et immodica nitoris metalli vo-
luptate onines abrepti in eo biberunt. Quod beatus
vir cum rescivisset, ira in illum exarsil et post
multas increpationes ita illum aversatus est, ut ne
alloqueretur quidem. Aversatio porro ejus perinde
èrat atque Dei aversio, qua prudentes cautiores
reddebantur quam baculo et scutica. Ille vero
frater mœrore increpationis oppressus et aversa-
Joannis Clei notæ.
(70) Leo Ostiensis Chronici lib. 11, cap. 10, ham
bet, quæ huc spectant sequ: ntia : • Prædicta vero
Aloara, cum vixisset in honore suo annis circiter
vii, reliquit in principatu filium Landenulfum,qui
post quatuor menses a quibusdam infidelibus suis
Capuanis crudeliter occisus est apud ecclesiam S.
Marcelli, ipsa quinta feria sanctæ Paschæ, ad quam
le more principali ejusdem civitatis eadem die
processerat. In sequentibus, ubi de punitis ho-
micidis agit, Laidulfum inter illos non computat;
at cap. 15, sic loquitur : «Supradictus itaque impe
rator Otto, deposito Laidulfo... et ultra mouites
PATROL, GR. CXX.
exsiliato, eo quod in nece fratris sui consensisse
dicebatur, Ademario... Capuanum tradidit priu-
cipatumn. » Hic nimirum liquet, submissos verisim
milius fuisse a Laidulfo, qui fratrem occiderent,
at hunc proprio ejns ense ictuque trucidatum,
non apparet satis credibile, cum non videatur,
id latere potuisse lugonem marchionem, cu-
jus jussu instituta super homicidio illo qua:-
stione, sex e furca suspensos, cæteros diversis
pœnis multatos scribit Leo Marsicanus, citato
cap. 10.
5
Digitized by
Google