111
VITA S. NILI JUNIORIS.
142
Τοῦτο πεποίηκα ὑμῖν, ἵνα διδάξω ὑμᾶς ἀγαπαν Α sensus, hæc doctrina erat beatæ memoriæ Nili
Patris nostri, qui beatorum et sapientissimorum
doctorum sententias in ore semper habebat et
omni conatu adnitebatur, ut dictum opere præ.
staret et quod addiscebatur, prudentiam pareret,
et actio similis esset institutioni.
ἔργῳ τοὺς ἐχθρούς, καὶ ἁπλῶς ποιεῖν τοῖς ἐπηρεά
ζουσιν ὑμᾶς· καὶ τὸ πάντα κατέχειν ὡς μηδὲν
Έχοντας, καθὼς τὸ Εὐαγγέλιον καὶ ὁ ᾿Απόστολος ἡμᾶς
ἐκδιδάσκουσιν. Ο μὲν οὖν μακαρίτης Πατὴρ ἡμῶν
Νεῖλος ταῦτα ἐφρύνει τε καὶ ἐδίδασκεν, ἀεὶ ἐπὶ
στόματος φέρων τὰς χρήσεις τῶν 'μακαρίων καὶ σοφῶν διδασκάλων, παντοίῳ τε τρόπῳ ἀγωνιζόμενος
ἔργῳ ἀποδεῖξαι τὸν λόγον, καὶ τὴν μάθησιν, φρόνησιν, καὶ τὴν πρᾶξιν κατὰ τὴν δίδαξιν.
B
πδ'. Οὐ μόνον δὲ ἑαυτὸν, ἀλλὰ καὶ τοὺς μετ' αὐτοῦ
οὕτως ἐφωταγώγει καὶ ἥλιζεν, ἀκούων παρὰ τοῦ
Σωτήρος, ὅτι «Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς, καὶ τὸ
φῶς τοῦ κόσμου. • Πολλάκις γὰρ εἴ που ηὕρισκε
χρήσιν ἢ γνώμην, είτε τροπάριον ἐκ τῶν κανόνων,
κατόρθωσιν ἤθους διδάσκοντα, προσκαλούμενος τοὺς
ἀδελφοὺς ὥσπερ τινὰ κλῆρον διεδίδου αὐτοῖς τοῦ
ἀποστηθίζειν αὐτά· τοῖς μὲν ἰσχύουσι τὰ ὑψηλὰ,
τοῖς δὲ ἀσθενεστέροις τὰ ἐλαφρὰ· καὶ ἑκάστῳ πρὸς
τὸ πάθος ᾧ ἐπλεονεκτεῖτο, καὶ τὸ ἔμπλαστρον τοῦ
μαθήματος ἐπετίθει. Οἷον εἴ τις γαστρίμαργος,
τὰ περὶ ἐγκρατείας· εἴ τις λάγνος, τὰ περὶ ἁγνείας
εἴ τις κενόδοξος, τὰ περὶ ταπεινοφροσύνης· εἴ τις
γλωσσώδης καὶ μάχιμο;, τὴν Ἐπιστολὴν Ἰακώβου
τοῦ ἀποστόλου. Εἰ δέ τις ἦν δυσμαθὴς, καὶ μὴ δυνά-
μενος μνημονεύειν, γράφων τὴν γνώμην ἐν τμήματι
χαρτίου, ἐκρέμα αὐτῷ ἐπὶ τὸν τράχηλον, ἢ περὶ
τὸν βραχίονα αὐτοῦ, μέχρις ὅτου αὐτὴν ἀπεστήθιζεν.
Οὕτως ἐπείει ο τρισμακάριστος τοὺς ἀλάλους λα
λεῖν, καὶ τοὺς κωφοὺς ἀκούειν, καὶ τοὺς τυφλούς
βλέπειν· τοὺς βαρβάρους εἰργάζετο θεολόγους:
καὶ τούς ποτε κτηνοτρόφους, ἀνθρώπων διδασκάλους. G
καὶ πολλοὺς μὲν ἀπήλλαξε δεινῶν δαιμονίων, πλείο
νας δὲ παθῶν ἀκαθάρτων, καὶ συνηθείας ἀτόπου
μείζον δὲ τοῦ προτέρου τὸ δεύτερον. Πολλὰ ἔχω
τοῦ λέγειν περὶ αὐτοῦ, ἀλλ᾽ οὐκ ἐξ με ὁ χρόνος,
ἐπείγομαι γὰρ πρὸς τὸ τέλος. Μετὰ τὸ τελευτῆσαι
τὸν ἀοίδιμον Αλιγέρνον, τὸν καλῶς καὶ ὁσίως ποι
μάναντα τὴν μονὴν τοῦ ἁγίου Βενεδίκτου, ἀνέστη
ἐπ' αὐτὴν ἡγούμενος, ὃς οὐκ ᾔδει τὸν ὅσιον Νεῖλον,
ὅστις ἦν, ἀληθῶς δ᾽ εἰπεῖν οὐδὲ τὸν Θεόν· ὅμως
γνωρίσει τὰ περὶ αὐτὸν τοῦτο, ὅπερ συντόμως ἐρῶ.
πε'. Παραβαλόντος τοῦ μακαρίου μιᾷ τῶν ἡμερῶν
πρὸς αὐτὸν, ἔτυχεν αὐτὸν εὑρεῖν ἐν τῷ κάτω μονα-
στηρίῳ, ἐν ᾧ ἵδρυται πάντερπνος ναὸς τοῦ ἁγιωτά
του Γερμανοῦ, ὑδάτων πλήθει καὶ κάλλει περιαν-
τλούμενος. Εὗρε δὲ τὸν αὐτὸν ἡγούμενον σὺν τοῖς
πρώτοις τοῦ μεγάλου μοναστηρίου λελουμένον, καὶ
ἐν τῷ ἀριστηρίῳ ἐσθίοντα. Ὡς οὖν περιέμενεν
αὐτὸν ὁ ὅσιος ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ
ἀδελφῶν, ἀκούει ὅτι κιθαριστής εἰσῆλθε κιθαρίζων
ἐν τῷ ἀριστηρίῳ. Τότε ὁ μακαρίτης Νείλος έφη
πρὸς τοὺς συνόντας · Μέμνησθέ μου τοῦ ῥήματος,
ἀδελφοί, ὅτι οὐ βραδύνει τοῦ ἐλθεῖν τὴν ὀργὴν Κυρίου
οι Matth. v, 13, 14. ns Jac. 1!1, 5-7.
D
84. Nec se ipsum tantummodo, sed suos etiam
pariter luinine implebat et sale condiebat, audiens
a Salvatore, « Vos estis sal terræ et lux mundi 81.1
Sape enim ubi in dictum, aut sententiam incidis-
set, aut in modulum ex Omiciis sanctorum, quo
ad corrigendos mores aliquid contineretur, fratres
advocabat et quasi hæreditariam portionem dis-
tribuebat, ut memoriæ mandarent, validis quidem
sublimia dans, tenuioribus vero levia, et unicui-
que, ut affectu laborabat, ita emplastrum docu-
menti apponebat. Exempli gratia, si quis esset
ventri deditus, dabat abstinentiæ præcepta; si quis
salax, castitatis ; si qu's inanis gloriæ cupidus,
humilitatis; si quis linguax et contentiosus, apo-
stoli Jacobi Epistolam ". Quod si quis esset he-
betioris ingenii, nec vi memoria polleret, in pare
vula charta scribebat sententiam et appendebat ad
ejus cervicem, sive ad brachium, donec cau
memoriter recitaret. Ita aciebat ter beatus Pater,
ut muti loquerentur et surdi audirent et cæci vi-
derent : barbaros efficiebat theologus, et jumento-
rum pastores mulabat in doctores hominum, et
multos quidem ab infestis dæmonibus liberavit,
plures vero ab impuris animi affectibus et consue-
tudine absona: majus porro est hoc posterius
priori. Mulla habeo, quæ dicam de illo, verum
tempus non permittit, quoniam ad finem propere.
Defuncto celeberrimo Aligerno, qui bene sanctéque
administraverat monasterium S. Benedicti, succes-
sit in eo hegumenus, qui beatum Nilum, qui vir
esset, ignorabat, imo vero dici potest et Deum
ipsum. Planum id det per hoc, quod paucis
narrabo.
85. Cum beacts vir profectus esset ad ipsun
aliquando, forte illum invenit in inferiori mona-
sterio, ubi sanctissimo Germano (71) situm est
templum, aquarum circumfluentium copia et
amœnitate pulcherrimum. Invenit autem eumdem
hegumenum, cum primariis monasterii majoris
lotum et prandentem in coenaculo. Cum igitur
vir sanctus illum exspectaret in ecclesia una cum
sociis fratribus, audit ingressum esse citharistam
fidibus canentem in cœnaculo. Tum ad socior
beatus Nilus : Mementole, inquit, verbi nei, fra-
tres non tarda in hos homines veniet ira Domini.
Joannis Clei notæ.
(71) Templum S. Germani situm est in oppido,
quod olim S. Petri nominatum fuit et nunc ab
eodem S. Germann anne:latur. Jacet ad radicem
Casini Montis, in eoque monasterium et templum
etiam hodie superest. Vide Mabillonium in Anna-
libàs ad annum Christi 720.
Digitized by
Google