143 ANONYMI 144 Sargile, beamus hinc. Et hoc dicto, discessit. A ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους τούτους. Εγείρεσθε, ἄγωμεν Nondum elapsus erat annus et hegumenus a prin- ἐντεῦθεν. Καὶ τοῦτο εἰπὼν ἀνεχώρησεν. Ούπω cipe detentus, ut conjurationis socius oculorum orbatione multatus est (72); monachi gravi morbo oppressi, usque ad mortem aflictati sunt, quidam etiam e vita cesserunt : citharista vero ille cum isset furandi causa, captus est et post multa tor- menta tandem ipsi quoque oculi effossi sunt, et omnes juxta senis vaticinium calicem iræ Domini biberunt. Verum hæc postea. διῆλθε χρόνος, καὶ ὁ μὲν ἡγούμενος κρατηθεὶς ὑπὸ τοῦ πρίγκιπος δι᾿ ἀνταρσίαν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξω- ρύχθη, οἱ δὲ μοναχοὶ ἀρρωστία χαλεπῇ περιπεσόντες ἐβασανίσθησαν ἕως θανάτου, τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν καὶ ἀπέθανον· ὁ δὲ κιθαριστής ἐκεῖνος ἀπελθὼν εἰς τὸ κλέψαι καὶ πιασθείς, μετὰ πολλὰς τὰς βασάνους και αὐτὸς τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξωρύχθη· καὶ πάντες ἔπιον τῆς τοῦ Θεοῦ ὀργῆς τὸ ποτήριον κατὰ τὴν τοῦ γέ ροντος πρόῤῥησιν. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον CAPUT XIII. S. Nilus abbatiam Vallis-Lucii, ut locum sibi suisque nimis commodum, relinquit migratque ad alium magis solitarium in agro Cajetano ; feminas, eliam principes, non nisi coactus ad colloquium admittit ; ad principes magnatesque tantum pro míseris acturus, accedit. Romam profectus pro Joanne antipapa apud Pontificem et imperatorem deprecatur. Carterum beatus Nilus commoratus in monaste- rio, Vallelucii titulo, ad quindecim annos, postea - quam crevisset numerus fratrum et necessaria su- perabundarent et monasterium esset amplum et ejus opera celebre factum, cum antea tale non esset, videbat fratres remissius affectos erga spiritale ministerium et exactam regulae discipli- nam, quam ab initio susceperant, at lata via gay- dentes, concertantesque, quis eorum esset major. Ad hoc etiam contulit illis memorati legumeni levitás, quippe qui muneribus oblectabatur et ex- osa illi erat pietas. Hæc postquam perspexit beatus vir, sciens rerum copiam plerisque causam esse dissolutionis plenæque in tuenda religione relaxa- tionis, surgens inde abscessit, pervagabaturque locum quærens angustum et cum labore suppedi- tantem necessaria corpori, ut saltem penuria vi- ctus tanquam freno ad monasticæ vitæ studium pertraherentur idiotæ. Quare confluentibus multis e circumjacentibus urbibus et invitantibus, suas- que facultates beato viro offerentibus, quibusdam vero et exædificata monasteria largientibus, pror- sus omnia rejecit ; neque enim inveniebat in illis, quod ipse quærebat, solitudinem et quietem et B C Ο τοίνυν μακαρίτη; Νείλος ποιήσας ἐν τῇ μονῇ τοῦ λεγομένου Βιλλελουχίου περὶ τὰ πεντελαίδεκα ἔτη, καὶ τῶν ἀδελφῶν πληθυνθέντων, καὶ πάντων τῶν τῆς χρείας υπερεκχυνομένων, καὶ τοῦ μοντα στηρίου μεγαλυνθέντος, καὶ ὀνομαστοῦ γενομένου τῇ αὐτοῦ συνεργίᾳ, οὐ πρότερον ὄντος τοιούτου, ἑώρα τοὺς ἀδελφοὺς οὐ πάνυ φροντίζοντας τῆς πνευματικῆς λειτουργίας, καὶ τῆς τοῦ κανόνος ἀκριβείας, ἐν ᾗ ἐτετύπωντο ἀρχῆθεν, ἀλλὰ τῇ πλατεία ἐνῷ ἡδομένους, καὶ ἀμφιβολίᾳ περιβαλλομένους τις μείζων· συνήργει δὲ αὐτοῖς καὶ ἡ κουφότης του προλεχθέντος ἡγουμένου, ἅτε δωρολήπτου και μισο ευλαβούς τυγχάνοντος. Ταῦτα ἰδὼν ὁ μακάριος, καὶ γνοὺς ὡς ἡ τῶν ὑλῶν ἀφθονία αἰτία καθίσταται τῆς πολλῆς ἀταξίας καὶ παντελοῦς ἀνευλαβείας, ἀναστὰς ἀπῆρεν ἐκεῖθεν, καὶ διήρχετο ζητῶν τόπον ὅπου εὕρῃ στενὸν καὶ κόπῳ χορηγοῦντα τὴν τοῦ σώματος χρείαν, ἵνα καὶ τῇ ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων ὥσπερ χαλινῷ οἱ πολλοὶ πρὸς τὸ τῆς ἀσκήσεως στάδιον έλκυσθώσιν. "Οθεν καὶ πολλῶν ἀπὸ τῶν πές ρις πόλεων προστρεχόντων και προσκαλουμένων, καὶ τὰς οἰκείας ὑποστάσεις τῷ μακαρίτῃ προσφο ρόντων, τινῶν δὲ καὶ μοναστήρια προετοιμασμένα χαριζομένων, οὐδόλως αὐτὸς κατεδέξατο· οὐ γὰρ Joannis Clei notæ. (72) Toto cœlo differunt, quæ de hisce narrat Leo Ostiensis, qui patrata in Mansonem Aligerni successorem crudelitatis causam in Capuanorum D adversus illum ob recuperatas ab Ottone posses- siones nimiumque fastum invidiam, et Alberici Marsorum episcopi pro adipiscenda Casineusi abbatia nefarias molitiones rejicit. Dubitanter utcunque biographi nostri dicta et ut suspecta excepit Mabillonius Actorum sanctorum Ordinis S. Benedicti sæculo v, parte 1, pag. 651, opponens iilis Leonis Marsicani testimonium, ex quo demum, neglectis, que hic leguntur, real narrat in Annalibus ad annum Christi 996 num. 32. Difficile essel, catisam biographum nostrum inter et Leo- nem decidere, at ego sie hujus asserto non as- sentiar, ut nullius momenti illius testimonium credam. Visit biographus noster eo tempore, quo peracla sual, et verisimiliter S. Nilo tum adfuit, nec ejus intererat, inflictane Mansoni, quam pra- dixerat sanctus Pater, per Capitanos et Albericum, an per principɛin, illaïque, vel aliam ob causa: fuerit prena. De abbate domestico scribit Lo. atque ita loquitur ad finem capitis 16, ut narratis fidem facial: Ex his auteni nuntiis, quos in tantum scelus (evellendos Mansoni oculos) jam dictus pseudo-episcopus (Albericus) destinaverat, unum, Andream nomine, presbyterum, ego ipse, cum adhuc essem puerulus, vix sese in lecto mo- vere valenten recolo me vidisse, qui uitra cen- tenariam jam vivens ætatem hæc omnia şeriatim avunculo meo, sanctæ memoriæ Joauni Sorano episcopo, quotiens interrogabatur, cum lace yaris confiteri solebat, ne quis forte existimet fabuiosum.ɔ Ultimia hæc satis insinuant, sensisse Leonem,quod nova diversaque ab iis, quæ tum narrabantur, scriberet. Auctoritatem porro accersit a relatione hominis plusquam centenarii, quique non hee sibi, sed avunculo suo, cum ipse adhuc puer essel, narraverit ; quae an penitus biographi ad- ctoritatem elevare debeant, videant alii. Ceterum de iis, quae spondet biographus, postea dicturu se, nihil invenio. Digitized by Google 1