145
VITA S. NILE JUNIORIS.
146
εὕρισκεν ἐν αὐτοῖς ὁ ἐπεζήτει, ἐρημίαν, καὶ ἡσυ- A secessionen a frequentia hominum. Aiebat enim,
χίαν, καὶ τῶν πολλῶν ἀποικίαν. Ἔλεγε γὰρ, ὅτι
οὐ συμφέρει τοῖς ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ μοναχοῖς ἄνεσις
καὶ ἀφροντησία· οὐ γάρ ἐστιν ἡ σχολὴ αὐτῶν ἐν
προσευχῇ καὶ θεωρίᾳ καὶ τῇ τῶν Γραφῶν ἀναπτύξει,
ἀλλ' ἐν ματαιολογίᾳ καὶ κακενθυμησίᾳ καὶ τῇ τῶν
ματαίων περιεργία. Διόπερ εὑρίσκονται τὸν ἐν
κόπῳ περισπασμὸν ἀποτροπὴν πονηρῶν λογισμῶν
καὶ πολλῶν κακῶν· προτιμητέον τε τό, ο Ἐν ἱδρῶτι
τοῦ προσώπου ἐσθίειν τὸν ἄρτον. » Οὕτω καὶ ἡ ἀπο-
στολικὴ ἐντολὴ πληρωθήσεται, και οι πυκνῶς
παρερχόμενοι συμμέτρως αναπαυόμενοι στεφάνων
ἡμῖν αἴτιο: ἀξίω; γενήσονται.
πι. Ταύτης τῆς συνέσεως τοῦ δικαίου τινὲς τῶν
ἀδελφῶν μηδαμῶς αἰσθηνθέντες, τοὐναντίον μὲν
οὖν τὴν εὐρύχωρον ὁδὸν τῆς στενῆς προτιμῶντες
ἐναπέμειναν τῷ προλεχθέντι μοναστηρίῳ, προσδε-
θέντες τῇ τοῦ τόπου διαναπαύσει, καὶ ἀχθεσθέντες
τῇ στρυφνότητι τοῦ ἁγίου. Οὐ μέντοι εὗρον ἀνά-
παυσιν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ἐκεῖσε αὐτῶν ἀσκή
σεως· οὔτε διέλειψεν αὐτοῖς ἀκαστασία καὶ ἀταξία,
θλίψις τε καὶ λογολεσχία· τέλος δὲ καὶ παντελῶς
ἐξεώσθησαν καὶ ἀπηλάθησαν. Ὁ δὲ μακάριος μετά
τῶν συνελθόντων αὐτῷ ἀδελφῶν, καὶ τοῦ ἀοιδίμου
Στεφάνου εὑρὼν ἐν τοῖς τῆς Γαΐτας μέρεσι τοπάριον,
ἀληθῶς δ' εἰπεῖν σπανίθριον, καὶ ἀρεσθεὶς ἐπὶ τῇ
αὐτοῦ στενότητι και ξηρότητι κατώκησεν ἐκεῖ, ἐν
ενδείᾳ καὶ λείψει τῶν σωματικῶν· μετ' οὐ πολὺ δὲ
πλειόνων ἀδελφῶν καὶ πάντων θεοφιλῶν συνελθόντων
ἅπαντα ἐν εὐθηνίᾳ κατέστη, ἀπερίσπαστός τε ἦν
εργασία, καὶ ἀδιάλειπτος ψαλμωδία, ψαλμολογίαι
συχναί, καὶ γονυκλισίαι πυκναὶ, ἐγκράτεια ἑκούσιος,
καὶ ὑπακοὴ ἀβίαστος· καὶ λοιπὸν ἅπαντα ήνθουν
καὶ ἐκαρποφόρουν τῇ ἀρδίᾳ τῶν λόγων καὶ ἀπαύστω
διδασκαλίᾳ τοῦ θεοφόρου Πατρὸς ἡμῶν Νείλου. Αλλ'
οὐδ᾽ αὐτὸς ὁ ἀήττητος ἐν ἀγῶσιν ἀπέκοπτε τῆς συνή
θους αὐτοῦ ἐγκρατείας, καὶ ἐνθέων κατορθωμάτων·
ἀλλ' ὅσον τῷ σώματι ἐγήρα καὶ ἐξησθένει, τοσοῦτον
τῷ πνεύματι ἀνέθαλλε καὶ ἐδυναμοῦτο. Οὐδέποτε
ἦν αὐτῷ παραλύσαι νηστείαν, ή γεύσασθαι, ἢ πιεῖν
καιρῷ μὴ νενομισμένῳ, ὡς ἔθος τῶν γηρασκόντων.
Οὐδέ ποτε εγεύσατο κρέατος, ἢ τὸ σῶμα ἐλούσατο
μέχρι τῆς τελευτῆς αὐτοῦ· καὶ ταῦτα ἐν βαθεῖ γῆρα
ἑκατοστὸς γὰρ ἀποθνήσκει πέντε δεόντων· καὶ νό
σοις μεγάλαις καὶ ποικίλαις πυκτεύων οὐ μόνον διὰ
τὸ γῆρας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν πολλὴν κακουχίαν καὶ
άφατον σκληραγωγίαν. Εἰς τοιαύτην γὰρ ἕξιν
Αγωνίσατο καὶ ἤγαγεν ἑαυτὸν, ὅτι καὶ εἰ ἤθελε
φαγεῖν ἢ πιεῖν πρὸς τὸ ἀνακτήσασθαι ἑαυτὸν οὐκ
εἴα αὐτὸν ἡ συνήθεια· ἀλλ᾽ οὐδὲ ὕπνου ηδύνατο μετ
τασχεῖν τὸ ἀρκοῦν.
πη. Πολλάκις δὲ καὶ ἑαυτοῦ ἐξίστατο, καὶ ἐπὶ
" "Gen. 11, 19.
η
B
C
D
ætatis hujusce monachis non esse utilem animi
remissionem et socordiam, vacare enim cos non
orationi, contemplationi et Scripturarum explana-
tioni, sed vaniloquio pravisque cogitationibus et
ad res inanes curiositati. Quapropter laboris oc-
cupationem esse illis pravarum cogitationum
multorumque malorum devitationem ; idcirco
amplectendum esse illud, e In sudore vultus tui
vesceris pane". Ita vero impleri apostolicum
præceptum, et eos, qui crebro per nos transeunt,
modica quiete fruentes, coronarum nobis auctores
merito fieri.
87. Hanc viri justi prudentiam fratres non per-
cipientes, imo late patentem viam angustæ præfe-
rentes, perstiterunt in dieto monasterio, alligati
commodis loci et sancti Patris severitatem ægre
ferentes. Nec tamen frui quiete potuerunt cunctis
diebus, quibus illud inhabitarunt, nec defuit ibi
inordinatio et confusio, angor et futilitas, donec
tandem omnino ejecti extrusique sunt. At beatus
Pater cum fratribus, quos habuerat comites, et
cum celeberrimo Stephano in Cajetæ finibus cUNT
parvulum reperisset locum, imo ut vere dicam,
desertum siccitate secessum, placente angustia et
ariditate ejus, illum incoluit, nitio quidem in
magna victus inopia, sed non multo post fratri-
bus, cunctis sane Dei amantibus, haud paucis,
convenientibus, subsecuta est rerum omnium
amuentia. Itaque assiduus erat labor, jugis psal-
modia, crebræ recitationes psalmorum et frequens
genuflexio, abstinentia spontanea et non coacta
obedientia. Et sane jam forebant omnes fructum -
que ferebant irrigatione sermonum et perenni
magisterio deiferi Patris nostri Nili, et ipse in
perferendis arduis laboribus invictus nihil de solita
abstinentia remittebat divinisque exercitiis, sed
quo magis corpore senescebat et imbecillior flebat,
tanto acrius spiritu reflorescebat et vires acquire -
bat. Nunquam sibi indulsit ut jejunium solveret,
aut degustaret, biberetve præter constitutum ten) -
pus, ut moris est senibus: carne semper abstinuit
et bɔlneo nunquam est usus usque ad mortem,
idque jam decrepitus senex (agebat enim quintum
el nonagesimum annum (73), cum mortuus est
magnisque el variis morbis afflictus, non tantum
propter senectutem, sed etiam ob nimiam vitæ
asperitatem et, quæ vix enarrari queat, disciplina
austeritatem. Eo enim habitudinis per labores sese
redegerat, ut si vellet, etiam comedere vel bibere
ad recreandas vires, id sibi consuetudo non per-
mitteret et peræque somno se dare congruenti non
posset.
88. Non raro etiam mentis patiebatur abstractio
Joannis Clei notæ.
(75) Ex hisce chronotaxim aliquam Vite concti Patris deduxi Comment. prævii num. 7, quem
consule.
Digitized by
Google