149
VITA S. NILI JUNIORIS.
150
quod futurum erat, scribebat illi rogans, ut hu-
manam non affectaret gloriam, quod ea jam exsa-
tiatus esset, sed aut quietem status monastici re-
mearet. llle vero dum se ad hoc parare dicit, ad-
venientibus imperatore et præsule ejecto (76), in-
tolerandam eorum expertus est iram. Orbatus
enim per ipsos maxime necessariis membris, ocu-
lis, inquam, lingua et naso, conjectusque in carce-
rem plenus miseriarum et omni- ope destilulus
jacebat. His auditis Deo plenus Pater, moerore
cordis urgente, coactus fuit homo id ætatis, tam
gravi morbo affectus et id temporis, quadragesi-
male enim agebatur jejunium, Romam profcisci et
λείοις δεδόξαστο· ὁ μὲν οἷα γινώσκων τὸ μέλλον, Α adeptus erat) sanctus Pater, quippe qui praevidebat,
ἐπέστελλεν αὐτὸν δυσωπῶν παραχωρήσαι τῇ άνθρω-
πίνῃ δόξῃ, ἅτε ταύτης εἰς κόρον χρησάμενον, καὶ
ἡσυχίᾳ πρὸς τὴν μοναχικὴν κατάστασιν ἀνακάμψαι.
Ἐκεῖνος δὲ οὐ διέλιπεν συντασσόμενος, ἕως ὅτου
ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς σὺν τῷ ἐκδιωχθέντι προέδρῳ,
καὶ τῆς αὐτῶν ἀφορήτου ὀργῆς ἔργον ἐγένετο. Στε
ρηθεὶς γὰρ παρ' αὐτῶν τῶν χρειωδεστέρων μελῶν,
ὀφθαλμῶν λέγω και γλώττης καὶ ῥινός, ἔῤῥιπτο εἰς
φυλακὴν ἐλεεινός τε καὶ ἀποστράτευτος. Ταῦτα
ἀκούσας ὁ θεοφόρος Πατὴρ, καὶ τὴν καρδίαν τῇ
Ολέψει καταπιεσθεὶς, ἠναγκάσθη ἐν τοιούτῳ γήρα
καὶ νόσῳ καὶ καιρῷ (τεσσαρακοστὴ γὰρ ἦν την
Ῥώμην καταλαβεῖν, καὶ τῷ βασιλεῖ μετὰ παρακλή-
σεως προσελθεῖν. Ο δὲ βασιλεὺς σὺν τῷ πατριάρχῃ, η supplicibus votis adire imperatorem. Imperator
ἀκούσαντες τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ, προϋπήντησαν αὐτῷ
καὶ κρατήσαντες αὐτὸν ἀμφοτέρωθεν τῶν χειρῶν,
ἀνήγαγον εἰς τὸ πατριαρχεῖον, καθίσαντες αὐτὸν
μέσον· κἀκεῖνοι ἐκ δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν κατεφί
λουν τὰς χεῖρας αὐτοῦ.
Ε΄. Ο δὲ ὅσιος, εἰ καὶ σφόδρα εβαρύνετο καὶ
ἔστενεν ἐπὶ τοῖς οὕτω γινομένοις, ὅμως πάντα
ὑπέμενεν, εἴ πως ἐπιτύχοι τοῦ αἰτήματος· καί φησι
πρὸς αὐτούς · Συγχωρήσατέ μοι διὰ τὸν Κύριον τῷ
ἁμαρτωλῷ παρὰ πάντας ἀνθρώπους καὶ ἡμιθνήτῳ
γέροντι, ὅτι ἀνάξιος ὑπάρχω τῆς τοιαύτης τιμῆς·
μᾶλλον ἐμόν ἐστι τὸ προσκυνεῖν τοὺς τιμίους πόδας
ὑμῶν, καὶ σέβεσθαι τὰς τοιαύτας ἀξίας ὑμῶν. Πλήν
ἐλήλυθα πρὸς τὴν ἐνδοξότητα ὑμῶν, οὐ δόξης ὀρεγό
μενος, ἢ δωρεῶν, ἡ προσόδων μεγίστων, ἀλλὰ χάριν
τοῦ πολλὰ δουλεύσαντος ὑμῖν, καὶ κακῶς διοικηθέν
τος παρ' ὑμῶν· τοῦ ὑμᾶς ἀμφοτέρους ἀπὸ τοῦ
βαπτίσματος ἀναδεδεγμένου, καὶ παρ' ὑμῶν τοὺς
ὀφθαλμοὺς ἐξορωρυγμένου. Δέομαι τῆς φιλευσεβείας
ὑμῶν δωρήσασθαί μοι αὐτὸν, ἵνα καθίσας μετ᾿ ἐμοῦ,
κλαύσωμεν ἀμφότεροι τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. Τότε δ
βασιλεὺς ἐπιδακρύσας μικρὸν οὐ γὰρ ἦν ἀληθῶς
τὸ πᾶν τῆς αὐτοῦ βουλῆς) ἀπεκρίθη τῷ μακαρίῳ·
Πάντα ἐσμὲν ἔτοιμοι τοῦ πληρῶσαι τὰ δοκοῦντα τῇ
σῇ ἁγιωσύνῃ, είγε καὶ σὺ ἐπακούσῃς τῆς ἡμῶν
παρακλήσεως, καὶ καταδέξῃ τοῦ λαβεῖν μοναστήριον
ἐν ταύτῃ τῇ πόλει, οἷον ἂν βούλῃ, καὶ εἶναι μεθ'
ἡμῶν διὰ παντός. Τοῦ δὲ γέροντος ἀπαναινομένου
τὴν ἐν τῇ πόλει διατριβήν, προέτεινεν αὐτῷ τὸν
ἅγιον ᾿Αναστάσιον, ὡς ἔξω θορύβου υπάρχοντα,
καὶ ἀεὶ τῷ ἡμετέρω γένει προσαναφέροντα. Καὶ δὴ
κατεδέξατο σπουδάζων τοῦ ζητουμένου τυχεῖν δωρή.
ματος. Ο δὲ ἄγριος πάπας ἐκεῖνος μὴ χορτασθεὶς
ἐφ' οἷς ἔπραξεν εἰς τὸν προῤῥηθέντα Φιλάγαθον
B
autem cum patriarcha, audito ejus adventu, pro-
diere obviam et prehensa hinc inde manu ejus
adduxerunt in patriarchium, medium sedere juben-
tes, illi vero ad dextram et sinistram manus ejus
deosculabantur.
90. At vir sanctus licet ad hac nimium amicta-
retur et gemeret, omnia tamen sufferebat, si qco
pacto posset obtinere, quod petebat, et ait ad illos :
Ignoscite mihi omnium maximo peccatori et semi-
mortuo seni per Dominum, indignus enim sum
tanto honore. Meum potius est procumbere ad
honorabiles vestros pedes et venerari tam eximias
vestras dignitates. Sane accessi ad gloriam vestram
non gloria cupidus, aut largitionum, aut maximo-
C
rum proventuum, sed in beneficii loco petiturus
illum, qui multum vobis inservivit et male a vobis
tractatus est, qui utrumque vestrum de fonte ba-
ptismalis suscepit, et oculorum a vobis erutorum
luce privatus est. Obsecro studium pietatis vestra.
ut illum mihil dono detis, quo mecum sedeat, si-
mulque peccata nostra defleamus. Tunc imperator
paulum collacrymatus (neque enim totum, quod
successerat, erat revera de ejus consilio) respon-
dit beato Viro : Parati sumus ad implenda omnia,
quæ tuæ pietati placent, si et ipse nostram petitio-
nem audiveris et non dedignatus fueris accipere
monasterium in hac urbe, quodcunque volueris,
ut nobiscum perpetuo maneas. Recusante sene
commorationem in urbe, protulerunt illi sanctum
Anastasium, procul a turba positum et Grecanicæ
genti semper addictum. Itaque annuit, cupiens
sibi donari, quod petebat. Verum papa ille imni-
tior (77) non expletus malis, quibus Philagathum,
de quo. supra memini, affecerat, produxit illum et
D
Joannis Clei notæ.
ex
(76) Gregorio nimirum V, Romano pontifice,
qui ante Bruno appellabatur, eratque Ottonis III
imperatoris consanguineus; natus nimirum
Otone duce, qui marchiam Veronensem tum tem-
poris obtinebat. Hune porro in lucem ediderat
Luitguarda Ottonis Magni filia. Vide Muratorium
in Annalibus talia ad annum 996 et in Antiquitati-
bus Italicis dissert. 41. Quæ dicit scriptor de
miraculis extra Ecclesiam, intellige de apparen-
tibus, vel patratis ab illis, qui deinde a fide desci-
verunt.
(77) Papam immitem appellat biographus : al
Petrus Damianus et Chronographus Saxo cru-
delitatem totam Romanis, veritis, ne impunitum
dimitteret imperator, affricant. Vide, si plura
de hisce desideras, quæ scripsi Gloriæ post-
huma SS. Cypriani et sociorum § 3, num. 27
ct 28.
Digitized by
Google