151
ANONYMI
152
sacerdotali habitu super ipsum discisso circumdu- A ἀγαγών τε αὐτὸν, καὶ τὴν ἱερατικὴν τολὴν διαρ
xit per totam urbem.
ρήξας ἐπ' αὐτῷ, περιήγαγεν αὐτὸν πᾶσαν τὴν
Ῥώμην.
91. Quo audito, sanctus senex vehementer in-
doluit, nec amplius ab imperatore archiepiscopum
petiit. Quod ubi animadvertit imperator, misit
quemdain de suis archiepiscopis blando præpoten-
tem eloquis, qui senis animum leniret. Ad quen
vir sanctus : Vade, inquit, dicito imperatori et
papa : Haec ait delirus ille senex : Donastis nibi
hunc cæcum, non ob mei timorem, non ob magnam
nieam potentiam, sed ob unius Dei amorem. Nunc
igitur quæcunque illi mala addidistis, non ipsi,
sed mihi fecistis, quin imo in Deum ipsum contu-
meliosi fuistis. Estote igitur scientes fore ut,
quemadmodum vos non doluistis vicemi, nec miserti
estis ejus, quem Deus tradidit manibus vestris,
ita vobis quoque Pater cœlestis peccata nequaquam
dimissurus sit. At verbosus ille archiepiscopus
sanctum virum sermonibus onerabat, excusando
imperatorem et papam. Quare senex, demisso ante
illum capite, dormitare se simulabat. Et is cum
vidisset sermones suos prorsus non attendi, re-
cessit. Statim ergo vir sanctus cum sociis fratribus
conscensis equis per totam illam noctem confecit
¡ter, pervenitque ad suum monasterium, orationi
sibique vacans Deumque jugiter propitians. Non.
multos post dies papa quidem e numero vivorum
vi exturbabatur, quasi tyrannus, ut dicentes
quosdam audivi (78), et effossis sibi oculis, quos
pendentes ad 'genas ferebat, ea pompa sepulturæ
mandaþatur. Imperator autem pœnitentiæ causa
susceptum indicans laborem, ab urbe ad Gare
ganum pedibus iter fecit, veneraturus Michae-
lem archangelum : in reditu beati viri hospitium
juvisit.
92. Cum igitur ex elisiori loco monasterium
conspexisset et fratrum tuguria circa oratorium
lisa : Ecce, inquit, tabernacula Israel in deserto,
ecce regni cœlorum cives. Hi non ut habitatores,
sed ut viatores hic manent. At sanctus vir jussit
iluris suffitum præparari, quo obviam illi profectus
est cum universis fratribus: quem etiam summa
cum humilitate et reverentia venerabundus saluta-
vit. Et imperator supposita manu, qua subnitere-
tur senex, una cum illo oratorium ingressus est :
et peracta oratione, imperator viro sancto: Domi-
B
C
D
κα'. Οπερ ἀκούσας ὁ ἅγιος γέρων, καὶ πάνυ λυ-
πηθείς, οὐκέτι ᾐτήσατο παρὰ τοῦ βασιλέως τὸν
ἀρχιεπίσκοπον. ὡς δὲ ἔγνω τοῦτο ὁ βασιλεὺς, ἀπο
στέλλει ἕνα τῶν αὐτοῦ ἀρχιεπισκόπων λίαν στωμύλον
πρὸς τὸ δυσωπῆσαι τὸν γέροντα. Πρὸς ἄν εἶπεν ὁ
ὅσιος ᾿Απελθε, εἰπὲ τῷ βασιλεῖ καὶ τῷ πάπα· Τάδε
λέγει ὁ ἔξηχος γέρων· Ἐχαρίσασθέ μοι τὸν τυφλὸν
τοῦτον οὔτε διὰ τὸν ἐμὸν φόβον, οὔτε διὰ τὴν μεγά
λην μου δυναστείαν, ἀλλὰ διὰ μόνην τὴν τοῦ Θεοῦ
ἀγάπην. Νῦν οὖν ὅσα αὐτῷ προσεθήκατε, οὐκ αὐτῷ,
ἀλλ' ἐμοὶ ἐποιήσατε, μᾶλλον δὲ εἰς αὐτὸν τὸν Θεὸν
ἐνυβρίσατε. Επτε τοίνυν γινώσκοντες, ὅτι καθὼς
ὑμεῖς οὐ συνεπαθήσατε, οὔτε ἐνεδείξασθε ἔλεος εἰς
τὸν ὑπὸ Θεοῦ παραδοθέντα εἰς τὰς χεῖρας ὑμῶν,
ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς συμπαθήσει τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν.
Ο δὲ πολυλόγος ἐκεῖνος ἀρχιεπίσκοπος περιλαλῶν
τὸν ὅσιον οὐκ ἐπαύετο, ἀπολογούμενος ὑπὲρ τοῦ
βασιλέως καὶ τοῦ πάπα. Καὶ ὁ γέρων κλίνας τὴν
κεφαλὴν ἔμπροσθεν αὐτοῦ, προσεποιήσατο τοῦ νυ
στάζειν. Ὡς οὖν εἶδεν αὐτὸν ἐκεῖνος μηδόλως προς-
έχοντα τοῖς αὐτοῦ λόγοις, ἀναστὰς ἐπορεύθη. Ο δὲ
ὅσιος παρευθὺς σὺν τοῖς συνοῦσιν αὐτῷ ἀδελφοί;
ἐπιβὰς τοῖς κτήνεσι, δι' ὅλης τῆς νυκτὸς ἐκείνης
κατέλαβε τὸ ἴδιον μοναστήριον, τῇ προσευχῇ καὶ
ἑαυτῷ προσανέχων, καὶ τὸν Θεὸν ἀπαύστως ἐξιλεού-
μενος. Μετ' οὐ πολλὰς οὖν ἡμέρας ὁ μὲν πάπας
ὥσπερ τις τύραννος βιαίως τῶν ἔνθεν ἀπήγετο, ὡς
τίνων λεγόντων ἀκήκοα, τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκβρασθεὶς,
καὶ ἐπὶ τῶν παρειῶν αὐτοὺς περιφέρων οὕτω τῷ
τάφῳ. παρεδίδοτο. Ο δὲ βασιλεὺς μετανοεῖν ἐπαγ·
γελλόμενος, πεζοπορῶν ἀπὸ Ῥώμης πρὸς τὸν τοῦ
Γαργάνου ἀπῄει ἀσώματον Αρχιστράτηγον· καὶ
ἡ αὐτοῦ ὑποστροφὴ διὰ τῆς ξενιᾶς τοῦ μακαρίου
ἐγίγνετο.
ιβ. Ελθὼν οὖν ἐπάνωθεν τοῦ μοναστηρίου, καὶ
θεασάμενος τὰς καλύβας τῶν ἀδελφῶν περὶ τὸ εὐα
κτήριον πεπηγμένας, ἔφη· Ἰδοὺ αἱ σκηναὶ τοῦ
Ἰσραὴλ ἐν ἐρήμῳ· ἰδοὺ οἱ πολίται τῆς οὐρανῶν
βασιλείας· οὗτοι οὐχ ὡς κάτοικοι, ἀλλ' ὡς παροδίται
ἐνθάδε μένουσιν. Ο δὲ μακάριος κελεύσας θυμιατόν
γενέσθαι, ὑπήντησεν αὐτῷ σὺν πάσῃ τῇ ἀδελφότητε
καὶ μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ εὐλαβείας
προσεκύνησεν αὐτῷ. Ὁ δὲ βασιλεὺς ὑποθεὶς τὴν
χεῖρα καὶ ὑποστηρίζων τὸν γέροντα, εισήεσαν αμα
εἰς τὸ εὐκτήριον. Εἶτα εὐχῆς γενομένης, εἶπεν δ
Joannis Clei notæ.
(78) Ex vulgi rumore, ut quidem fatetur biogra-
phus, hæc refert de morte Gregorii V. quæ conti-
git anno 999 die 12 Februarii. Antiqui nulli scri-
plores, ait Muratorius in Annalibus, expressius de
illa loquuntur; opinatur autem ille, mortem
Gregorio maturatam ab iis qui Crescentii partibus
adbreserant : quæ sane conjectura, si ejusdem
uxoris insidiis Otio imperator periit, non est a
verisimilitudine aliena. Sed quid de assertis bio-
graphi nostri ? Quandoquidein is finem Sitam
liberat, allegato populi rumore, verisimiliter nee
mortis adjuncta ipsi aliunde perspecta fueret
quæque asserit, Gregorium sibi fecisse, a Crescen-
tii asserlis forte patrata fuere. Quidquid sit, Otto,
ut scribit Petrus Damianus in Vita S. Romualdi
abbatis, ♦ nudis pedibus de Romana urbe progre-
diens, sic usque ad Garganum montem ad S. Mi-
chaelis perrexit ecclesiam. Sed piacularis itine-
ris causa a scriptoribus illa refertur, quod con.
tra jurisjurandi fidem, Crescentium capite truncari
jussisset.
Digitized by
Google