153
VITA S. NILI JUNIORIS.
154
tuorum
βασιλεὺς τῷ ἁγίῳ· Ο Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς A nus, ait, noster Jesus Christus quandiu fuit, cum
έως συμπαρῆν τοῖς ἀποστόλοις, ἐκέλευεν αὐτοῖς
μὴ πήραν, μὴ ῥάβδον, μήτε μὴν δύο χιτῶνας και
κτῆσθαι. Ερχόμενος δὲ πρὸς τὸ πάθος, πάλιν εἶπεν
αὐτοῖς · ο 'Αλλὰ νῦν ὁ ἔχων βαλάντιον, ἀράτω καὶ πή-
ραν. « Καὶ αὐτὸς τοίνυν γηράσας, καὶ μέλλων ἀπιέναι
πρὸς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν, φρόντισον τῶν
σῶν γεννημάτων, μήπως στενοχωρηθέντες μετὰ σὲ
τῇ δυσκολίᾳ τοῦ τόπου, ἀναχωρήσαντες σκορπισθῶ-
σιν. Ἡμεῖς δώσομεν μοναστήριον, καὶ προσόδους,
ὅπου ἂν κελεύσῃς ἐν ὅλῳ τῷ ἡμετέρῳ κράτει. Ο
ὅσιος ἀπεκρίθη· Τοῦ Δαβιδ ήκουσα λέγοντος· › Σῶσον
με, Κύριε, ὅτι ἐκλέλοιπεν ὅσιος, ὅτι ώλιγώθησαν αἱ
ἀλήθειαι ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων· καὶ πάλιν·
• Οὐκ ἔστι ποιῶν χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός. »
B
apostolis, mandabat eis, ne peram, ne virgau,
neque duas tunicas possiderent ". Cum vero ad
passionem ibal, rursus aiebat : • Sed nunc
qui habet sacculum, tollat et peram ". . Ergo tu
quóque cum jam senueris et vicina tibi sit migra -
tio ad regnum cœlorum, suscipe curam
filiorum, ne forte in angustias redacti, quando non
eris, ob loci difficultatem recedentes dispergantur
Nos dabimus monasterium et proventus, ubicun-
que tibi collibuerit per totam ditionem nostram.
Ad quæ vir sanctus : Audivi dicentem David : «Sal-
rum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus,
quoniam diminutæ sunt veritates a filiis homi -
num"; » præterca : « Non est, qui faciat bonum,
non est usque ad unum '
•
Αγ. Εἰ δὲ καὶ ὅλως εἰσὶ μοναχοὶ οἱ μετ᾿ ἐμοῦ
ἀδελφοὶ, καὶ φυλάξουσι κατὰ δύναμιν τὰς ἐντολὰς
τοῦ Χριστοῦ, αὐτὸς ὁ οἰκονομήσας αὐτοὺς ἕως τοῦ
νῦν μετ᾿ ἐμοῦ, πολλῷ μᾶλλον φροντίσει αὐτῶν καὶ
ἄνευ ἐμοῦ· ὃς οὐκ ἐν τῇ δυναστεία τοῦ δυνατοῦ,
οὐδὲ ἐν ταῖς κνήμαις τοῦ ἀνδρὸς εὐδοκεῖ, ἀλλ' ἐν τοῖς
ἐλπίζουσιν ἐπὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ. Τούτων καὶ ἑτέρων
πολλῶν λαληθέντων ἀνέστη ὁ βασιλεὺς ἀναχωρήσαι.
Καὶ πάλιν ἐπιστραφείς πρὸς τὸν γέροντα εἶπεν·
Αίτησόν με ὡς τέκνον σου, εἴ τι ἂν βούλῃ, καὶ
μετά πάσης προθυμίας πληρώσω σοι. 'Ο δὲ μακά-
ριος ἐκτείνας τὴν χεῖρα πρὸς τῷ στήθει τοῦ βασι
λέως, εἶπεν· Οὐδὲν ἄλλο δέομαι τῆς σῆς βασιλείας,
ἀλλ᾽ ἢ τὴν σωτηρίαν τῆς ψυχῆς σου· κἂν γὰρ
βασιλεὺς τυγχάνῃς, ἀλλ' ὡς εἷς τῶν ἀνθρώπων
τελευτῆσαι ἔχεις, καὶ εἰς κρίσιν παρασταθῆναι, καὶ
λόγον δοῦναι ὧν ἔπραξας πονηρῶν τε καὶ καλῶν
Εργων. Καὶ ὁ βασιλεὺς ταῦτα ἀκούων σταγόνας
δακρύων προέχεεν ἀπὸ τῶν ὀμμάτων. Εἶτα τὴν
στέφανον κλίνας ἐν ταῖς χερσὶ τοῦ ἁγίου, καὶ εὐλο
γηθεὶς παρ' αὐτοῦ σὺν πᾶσι τοῖς μετ᾿ αὐτοῦ, ἐπου
ρεύετο τὴν ὁδόν. Ἀλλ᾽ οὐδ' οὕτως ἐξέφυγεν τῶν τοῦ
Θεοῦ κριμάτων τὸ πέρας. Εὐθέως γὰρ ἐλθὼν ἐν τῇ
Ρώμῃ, καὶ στάσεως αὐτῷ γενομένης, ἀνεχώρησε
φεύγων, καὶ κατὰ τὴν ὁδὸν ἐτελεύτησεν. Οἱ δὲ Πα-
τέρας διεγόγγυζον κατὰ τοῦ γέροντος ὡς μη δεξα
μένου τὴν πρὸς τοῦ βασιλέως χάριν, μοναστήριον
αὐτοῖς δωρήσασθαι βουλομένου. Ὁ δὲ Πατὴρ πρὸς
αὐτοὺς ἔφη· Ἐγὼ μὲν ὥσπερ ἄφρων ἐλάλησα άπερ D de imperatoris morte, admirati sunt eximii viri
εἶπον, ὑμεῖς δὲ μετ᾿ ὀλίγον γνώσεσθε & φρονεῖτε.
Μετὰ ταῦτα γοῦν ἀκούσαντες τὴν τελευτὴν τοῦ βα
τιλέως, ἐθαύμασαν τὴν τοῦ μεγάλου οικονομίαν.
93. Quod si fratres, qui mecum sunt, oninino
monachi sunt et mandata Christi pro viribus cu-
raverint, ipse, cui de illis curæ fuit usque adhuc
me superstite, multo magis et sine me cura eos
sua complectetur, cui non in potentia potentis.
nec in tibiis viri beneplacitum est, sed in cis
qui sperant super misericordia ejus. Hæc et mulia
alia cum essent collocuti, in viam se imperator
dedit et conversus iterum ad senem dixit : Pete a
me perinde ac filio quidquid volueris, et præstabo
cum omni alacritate. Et vir sanctus, extensa
manu ad pectus imperatoris, dixit : Nihil aliud
rogo ab imperio tuo, nisi apimæ tuæ salutem :
C nam licet imperator sis, tamen ut mortalis homo
meriturus es et judicio sistendus, rationemque
redditurus eorum quæ, sive bona, sive mala egeris.
Quæ imperator audiens, lacrymarum guttas fun-
dehat ex oculis : deinde corona demissa in manuş`
beati viri et benedictione percepta, cum toto suo
comitatu commisit se viæ. Nec tamen effugit judi-
ciorum Del exitum : nam ubi primum Romam
pervenit, seditio in ipsum coarta est, quam fugiens
in itinere defunctus est (79). At vero Patres de
sene conquerebantur, quon rejecisset munus im-
peratoris monasterium illis largiri volentis. Εt
Pater ad eos : Ego quidem, qum dixi, ut insipiens
locutus sum: vos autem non multo post intellige-
tis, quis vester sit sensus. Itaque cum audissent
prudentiam.
CAPUT XIV.
Stephani pius obitus. S. Nilus, ne sibi honores deferantur, studiose cavet et monasterium ideo relinquens
Romam tendit; at in monasterio S. Agatha subsistens, nactus ab agri Tusculani domino
locum construendo monasterio, dum hoc parat, sancte moritur et a suis cum magno luctu sepelitur.
ιδ. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις εκείναις ἀρρώστητο ο μα 94. Per illos dies incidit in morbum beatus Ste
**Matth. x, 10. ¹³ Luc. xx1), 36. * Psal. x1, 2, 3. " Psal. xuit, 3.
Joannis Clei notæ.
(79) Hac etiam ex rumore, et quidem falso,
accepisse videtur biographus. Certe jam pacem
rogarant Romani, nec in fuga obiit Otto, sed in
territorio civitatis Castellana, lenta febri hausto-
que, ut conjicitur, venene, tranquille exstinctus ead.
Vide Muratorium laudatum ad annos 1001 et 1002.
Digitized by
Google