157
VITA S. NILI JUNIORIS.
B
158
ἐστιν ὁ γινώσκων. Προτρεῖτο γὰρ ἀποθανεῖν κακῶς, Α nulli cognitus esset. Malebat enim misere mori,
ἢ ὑπόληψιν σχεῖν ἁγίου παρά τινος τῶν ἀνθρώπων·
τοὐναντίον μὲν οὖν ἡγωνίζετο παρὰ τοῖς πολλοῖς
θυμώδη, καὶ ὑβριστὴν, καὶ πάντων τῶν ἄλλων
παθῶν μέτοχον ἀποδείξαι· πολλοὶ δὲ ἀνόητοι καὶ
ἐσκανδαλίσθησαν· ἡμεῖς δὲ, οἵτινες συνεφάγομεν
καὶ συνεπίομεν αὐτῷ ἀναξίως, πεπείσμεθα καὶ
το πληροφορήμεθα, καὶ ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀγγέλων
ὁμολογήσομεν, ὅτι ἅγιός ἐστιν ὁ μακάριος Νεῖλος,
ὡς εἷς τῶν θεοφόρων Πατέρων καὶ ὑπερβάλλων πάν-
τας τοὺς ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ ἀνθρώπους ἄν τε σημεία
ποιήσῃ, ἄν τε μή· καὶ ὅπερ οἱ πολλοὶ τῶν ἀσυνέτων
ἐπερωτῶσι, τοῦ αὐτῶν βίου μηδένα ποιούμενοι
λόγον· ὅπερ καὶ ἐν πολλοῖς τῶν κακοδόξων εὑρέθη.
Τοῦτο δὲ εἶπον, οὐχ ἵνα τὴν αὐτοῦ χάριν ἄπορον
θαυμάτων ἐλέγξω βλέπουσι γὰρ ἀεὶ τὴν αὐτῆς
δύναμιν οἱ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐν τῇ κεφαλῇ ἔχοντες·
ἀλλ᾽ ἵνα τὴν ἄκαιρον καὶ ἀνόητον ερώτησιν ἀνατρέ
ψω. Πᾶν γὰρ τὸ ζητούμενον ὁ βίος τυγχάνει· θαυ
μάτων δὲ πλῆθος καὶ δύναμις στεργομένη μὲν
συνεκλάμπουσα, περιφρονουμένη δὲ μὴ συνάδουσα.
Ἐπὶ τὴν νύσσαν τοίνυν ἐπανακάμψωμεν. Βουληθεὶς
οὖν ὁ μισόδοξος Πατὴρ ἡμῶν Νεῖλος καταλιπεῖν τὸ
μοναστήριον, ὅπερ λέγεται Σέρπερις, ἐν ᾧ ήσκησε
περὶ τὸν δέκατον χρόνον, μόλις ἐπικαθίσας διὰ τὸ
γῆρας ἵππῳ, ᾤχετο ἐπὶ τὴν Ῥώμην. Ἔλεγε δὲ τοῖς
ἀδελφοῖς ἐποδυρομένοις τῷ χωρισμῷ αὐτοῦ· Μὴ
λυπεῖσθε, ὦ Πατέρες καὶ ἀδελφοί· πορεύομαι γὰρ
ἑτοιμάσαι τόπον καὶ μοναστήριον, ἔνθα συναγάγω
πάντας τοὺς ἀδελφούς, καὶ τὰ διεσκορπισμένα τέκνα
μου.
C
quam apud quemquam hominum esse in opi-
nione sanctitatis. Contra potius nitebatur videri
multis iracundus, contumeliosus, cunctisque animi
morbis oppletus. Nec defuere insipientes multi,
qui passi sint scandalum. Sed nos, qui indigne
manducavimus et bibimus cum illo (82), pro certo
et explorato habemus, et coram Deo et angelis fa-
tebimur, beatæ memoriæ Nilum esse sanctum,
.æque ut uuum ex deiferis Patribus, et cunctis hut-
jus generationis hominibus illum præstare, sive
ediderit, sive non ediderit miracula, quod multi
imperite quærunt, qualis acta sit vila, non cu-
rantes, cum illud et apud homines orthodoxa fide
carentes fuerit. Hoc autem dixi, non ut ejus gra-
tiæ miracula deesse ostenderem (vident enim sem-
per ejus vires ii quibus oculi sunt in capite eorum)
sed ut ineptam hanc et fatuam interrogationem
rejiciam. Totum quod quæritur, vita est, miracul-
lorum vero copia et magnitudo probata quidem
est, si simul eluceat, neglecta vero, si minus sit
consona. Sed ad propositum redeamus. Cum ergo
statuisset honorum contemptor Pater noster Nilus
deserere monasterium, quod Serperis (83) voca-
tur, in quo ad annos decem monasticam duxerat
vitam, vix præ senio potuit equum conscendere,
ut Romam iret. Dicebat autem fratribus discessun
ejus lugentibus : Ne doleatis, o Patres et fratres :
eo quippe ad parandum locum et monasterium,
quo omnes fratres et dispersos flios meos congre-
gem.
κς'. Ἐκεῖνοι δὲ μὴ νοοῦντες τίνα ἦν & ἔλεγεν αὐτ 96. Illi vero non intelligentes, quæ dicelantur,
τοῖς, παρεμυθοῦντο. Τοῦ τοίνυν Θεοῦ καθοδηγοῦν-
solatium habebant. Itaque, Deo duce illum diri-
τὸς αὐτὸν ἐπὶ τὸν προωρισμένον τῆς ταφῆς αὐτοῦ gente ad locum sepulturæ suæ destinatum eum in
τόπον, κατὰ τὸν προεγνωσμένον θεϊκῶς αὐτῷ τρό- modum, quem Deo revelante cognoverat, pervenit
που, καταλαμβάνει κώμην τινὰ καλουμένην Τουαχο- in quoddam oppidum, cui nomen Tusculum (84),
λάναν, ἀπέχουσαν δώδεκα μίλια ἀπὸ Ῥώμης· περὶ duodecim millia passuum ab Urbe distans. Prope
ἣν ίδρυται μοναστήριον ὀλίγων ἀδελφῶν ὁμοφύλων illud silum erat monasterium paucorum fratrum
ἐπ' ὀνόματι τῆς ἁγίας Αγάθης. Κἀκεῖσε καταλύσας nationis nostræ Græcorum, nomine S. Agathæ, in
ὁ ἅγιος γέρων, καὶ τὸ, « Αὕτη ἡ κατάπαυσίς μου, quod sanctus senex divertit: Hæc, inquiens, requics
εἰρηκώς, εἰς αἰῶνα αἰῶνος, » οὐκέτι τοῦ λοιποῦ ἴσχυ mea in saeculum sæculi. Nec inde potuit a quo
σέ τις αὐτὸν ἀνασπάσαι ἐκεῖθεν, καίτοι καὶ τῶν quam divelli, licet s: cii fratres molesti essent et
συνόντων αὐτῷ ἀδελφῶν ἐνοχλούντων, καὶ τῶν τῆς optimates Romani accedentes rogarent, ut Romam
Ρώμης μεγιστάνων πρὸς αὐτὸν παραγενομένων, se conferret, saltem propter principes apostolo-
καὶ δυσωπούντων τοῦ εἰσελθεῖν ἐν τῇ Ῥώμῃ κἂν D rum. At ille respondens aiebat omnibus : Celeber
διὰ τοὺς πρώτους τῶν ἀποστόλων. Απεκρίνετο δὲ rimis et revera ter beatissimis apostolorum Cory-
Joannis Clei notæ.
(82) En testimonium inanifestissimun, quod
biographus non solum sancto contemporaneus fue-
rit, sed etiam intima consuetudine fuerit conjun-
slus.
(83) De monasterio hoc ita fere Sciommarius
nota 18 ad Vitam B. Bartholomæi: ‹ Situm erat
prope mare in loco, qui vocabatur Serapo, non
longe a porta, quæ Terrestris dicitur, ad sinistram.
Invenerat ibi S. Nilus exiguum solitariumque ha-
bitaculum, ibique brevi tempore monasterium
exstruxit, quod Serperi, seu Serperis vocatum
fuit ab eo, quod eo loco esset, ubi olim Serapis
ses Serapidis, numinis Ægyptiaci, fanum fuerat.
Addit Sciommarius, ex Petri Rosetti Descriptionis
Cajela, discurs. 2, locum, ubi fuit Serapidis tem.
plum et Serperls monasterium, determinatius co-
gnitum non esse, verisimiliter tamen exsti.
tisse, ubi hodie visitur diva, quæ a Catena ap
pellata est, in qua ecclesia tumulatus est Ste-
phanus.
(84) Εt hoc verisimiliter monasterium penitus
destructum est; tertio milliari distabat ab eo
loco, ubi hodie Cryptæ-Ferratensis abbatia est.
Tusculanam porro civitatem anno 1190 a Romanis
penitus excisam esse, tradit Sciommarius spe
laudatus nota 30. De translatione corporis S. Nili
ex hoc coenobio ad abbatiam Cryptæ-Ferratensem
vide not. 88.
Digitized by
Google