163
VITA S. NILI JUNIORIS.
16
solatium nostra aetate mundus, quale illa die ani- Α ἁγίων καὶ διδασκόντων τοὺς ἄλλους: Καὶ που εὖ-
sit? Sane multos invenies continentiæ deditos, sed
qui utilitatem hac sola terminent, doctrina non
valeant. Multos e contrario studia colentes, sed
vacuos actione virtutis. Ille vero in utrisque a:leo
excelluit,ut in omnibus ambidexter esset et utroque
oculo perfectissimus : idque si cum antiquis etiam
conferas; ut de nostræ tempestatis hominibus ta-
ceam, penitus cæcitate laborantibus, non altero
tantum utentibus oculo et versantibus in maximis
tenebris. Quod ipsi quoque omnium prospicientis
simo veluti per exstasin fuit revelatum. Videbat enim
ommes homines et cuncta animalia et universa,
qum serpendo moventur in terra, cacitate lucisque
orbatione teneri, noctem vero profundissimam
et caliginom deusissimam tota terra circumfusam.
Sed hoc quidem olim : nunc vero quando, relictis
hisce terrenis, cœlos incolit æternæ mentoriæ viri
spiritus, totam quidem illam noctem egimus in
psalmis et hymnis funebribus. Mane vero deferentes
feretrum cum cereis et thure et psalmodia, porta.
vimus cadaver in locum, in quo fratres beatum
virum præstolabantur.
160. Ut ventum est in conspectum corum et
andivere psalmodiam, cuncti prodiere nobis obviam
senes et juvenes, parvi et magni, vi lacrymaruin
omnes perfusi et miserrime lugentes. Ergo posito
Seretro et intermisso cantu, simul omnes commu-
nem dedebamus jacturam, orbitatem, Patrisque
amissionem. Nec aliud videře tunc erat, aut ex-
pressius intueri, quam quod de Jacob scriptum est,
quando profecti sunt filii ejus ad aream Atad,
quæ sita est trans Jordanem, et plauctu magno ac
vehementi celebrarunt exsequias : nam parvula et
nos habebat area (88) et novus Jacob jacebat in
feretro, et filii Israel plangebant. Regionis autem
habitatores, quotquot aderant cun principe Gre-
gorio, non modo spectatores erant, sed prosequen-
tes etiam funus, luctum suum cum nostro misce-
bant, nec prius abscessere, quam deportatum fuit
a nobis cadaver, depositumque constituto in loco,
sicut ipse sanctissimus Pater præscripserat. Per-
mansit autem ad tumulum universa fraternitas cum
memorato legumeno, suam operam ponens et in
patientia laborans, eo quod locus esset minus in-
structus, ad comparandum panem quotidianum,
qui et animæ congruens et corpori satis esset.
Complures etiamne fliis sancti viri, qui dispersi
Β
c
D
ρατο ἄλλην παραμυθίαν ὁ κόσμος, τῶν καθ᾿ ἡμᾶς
λέγω, οἷαν ἀπώλεσεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ; Πολλούς
μὲν γὰρ εὑρήσεις ἐγκράτειαν ἀσκοῦντας, οι μέχρις
αὐτῆς τὴν ὠφέλειαν διιστῶσι, λόγου δὲ ἀμοιρούσι •
πλείστους δὲ πάλιν καὶ τοῦ λόγου μὲν ἐπιμελουμέ
νων, ἔργου δὲ ἀμελούντων· ὧν ἐκεῖνος ἀμφοτέρων
πλεονεκτούντων κατὰ πάντα, περιδέξιος ὄντως
ὑπῆρχε καὶ ἀμφοτερόφθαλμος. Καὶ ταῦτα καὶ πρὸς
τοὺς ἀρχαίους, ἵνα μὴ λέγω τὴν καθ᾿ ἡμᾶς γενεὰν,
ἐλότυφλον μᾶλλον ἤπερ μονότυφλον οὖσαν, καὶ ἐν
σκοτομήνῃ διάγουσαν. Οπερ καὶ αὐτῷ τῷ προβλε
πτικωτάτῳ ὡς ἐν ἑκστάσει ἀπεκαλύφθη· ἑώρα γάρ,
ώς πάντες οἱ ἄνθρωποι, καὶ πάντα τὰ ζῶς, καὶ πᾶν
ἑρπετὸν κινούμενον ἐπὶ τῆς γῆς τυφλώσει σε καὶ
αβλεψίᾳ κατείχοντο· ζόφος δὲ βαθύτατος, καὶ γνόφος
ἀμύθητος ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν περιεκέχυτο. Καὶ τοῦτο
μὲν πρότερον· νῦν δὲ ὅτε καταλιπὼν τὰ ἐπίγεια,
τῷ πνεύματι τοὺς οὐρανοὺς ἐμβατεύει ὁ ἀείμνηστος,
πᾶσαν μὲν τὴν νύκτα ἐκείνην ἐν ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις
ἐπιταφίοις διήλθομεν· πρωΐας δὲ γενομένης διατα
στάσαντες τὴν κλίνην μετὰ κηρῶν καὶ θυμιαμάτων
καὶ ψαλμῳδιῶν, ἀπηγάγομεν τὸ λείψανον ἔνθα οἱ
ἀδελφοὶ ἀπεκδέχοντο τὸν μακάριον.
ρ'. Οτε δὲ ἐξ ἐναντίας αὐτῶν ἐγενήθημεν, καὶ
τῆς ψαλμῳδίας ἀκηκόασιν, ἐξῆλθον καὶ ὑπήντησαν
ἡμῖν ἀπαντες, νέοι τε καὶ γέροντες, μικροί τε καὶ
μεγάλοι, όλοι συμπεφυρμένοι τοῖς δάκρυσι, καὶ
πικρῶς ὀδυρόμενοι. Θέντες τοίνυν ἐπὶ τὴν γῆν τὸ κλι-
νίδιον καὶ τὸ ψάλλειν ἐάσαντες, πάντες ὁμοῦ ἔθρησ
νοῦμεν τὴν κοινὴν ζημίαν καὶ ὀρφανίαν, καὶ τὴν
τοῦ Πατρὸς στέρησιν. Οὐδὲν δὲ ἄλλο ἦν ἰδεῖν καὶ
εἰκάσαι, ἢ ὅπερ περὶ τοῦ Ἰακώβ γέγραπται, ὅτι
παρεγένοντο οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐφ᾽ ἅλωνα Ατάδ, ή ἦν
ἐπιπέραν τοῦ Ἰορδάνου, καὶ ἐκόψαντο κοπετόν μέγαν
καὶ ἰσχυρὸν σφόδρα. Καὶ γὰρ ἡμᾶς μικρὸν ἁλώνιον
περιείχε, καὶ ὁ νέος Ιακώβ νεκρὸς ἔκειτο ἐν τῷ
σκιμποδίῳ, καὶ οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐπεθρήνουν. Καὶ οἱ
κάτοικοι τῆς χώρας, ὅσοι εὑρέθησαν σὺν τῷ ἄρχοντι
Γρηγορίῳ, οὐ μόνον τα γινόμενα ἐθεώρουν, ἀλλὰ
καὶ συνεπένθουν ἀκολουθοῦντες· καὶ οὐ πρότερον
ἀνεχώρησαν, ἕως οὗ τὸ λείψανον ἀπηγάγομεν,
καὶ ἐν τῷ προωρισμένῳ αὐτοῦ τόπῳ κατεθέμεθα,
καθὼς αὐτὸς ὁ τρισόσιος διετάξατο. Παρέμεινε δὲ
τῷ τάφῳ πᾶσα ἡ ἀδελφότης σὺν τῷ ἡγουμένῳ τῷ
προλεχθέντι, εργαζομένη καὶ ἐν ὑπομονῇ κοπιῶσα
διὰ τὸ ἀκατάσκευον εἶναι τὸν τόπον, τὸν ἐπιούσιον
ἄρτον, τόν τε τῇ ψυχῇ ἁρμόδιον, καὶ τῇ σαρκὶ αὐτο
άρχη. Πολλοὶ δὲ καὶ τῶν τέκνων τοῦ ἁγίου τῶν
Joannis Clei
a
783) Ubinan fuerit area illa, ubi depositæ fuerunt
primim ex mandato ejus S. Nili exuviæ, non
Satis distincte assequor. Non videntur tainen
monasterio S. Agathe, ubi discesserat, longius
abfuisse. At quid igitur de congregatis post ejus
mortein eo loco monachis fixoque domicilio sen
potius cœnobio? An forte prope abbatiain Crypt.-
Ferratæ erat illa area, quam a Tusculano comite
sanctus acceperat, et de illius abbatiæ initüis hie
sermo ? Sciomnarius sape laudatus uola 25,
notæ.
ubi describit ornatum sacelli S. Nili, quo:1
ecclesiae abbatiæ adlæret et a Graecis Παρεχ-
κλησία vocatur, tradit, in exquisitissimi operis
pictura exhiberi ibidem translationem corporis
ejusdem sancti ex monasterio S. Agathe ad
Crypte-Ferratense: at hæc quandonamı contigerit,
apud ipsum non invenio. Cæterum monet, re-
liquias sancti in festo ejus cum solemni pompa
circunferri.
Digitized by
Google