199 EPIPHANII MONACHI. xandrinus, et Leo Romanus pontifex dixit de ipsa, quod concupiscentiam viri ignoravit. Et omnes sanctæ synodi orthodoxæ idem testantur (47). Ita Jacobus llebreus (48), qui tunc aderat, et de illa scripsit, dicit: • Cum fuisset singularis, et omnino extraordinarius partus, palpata ab obstetrice in- venta est virgo ut ante partum: et Rubim sacer- dos id ipsum faciens per obstetricem, rei veritate convictus est. Quidam vero alii de hoc singulari miraculo dixerunt : ‹ Extraordinariam quamdain ren invenit natura. » Alii autem : • Supra fnes naturæ fuit. › XI. Sancta autem Virgo post apparitionem. an- geli statim abiit in Bethleen ad Elisabeth. Judæa vero, in qua civitas Bethleem sita est, excelsior est respectu Galilææ, in qua cst Nazareth. Ideo ait Lucas : Maria aulem cucurrit cum festinatione in montanam regionem, el ingressa est in domum Za- chariæ, et salutavit Elisabeth *. Ingressa vero cum esset, et eum salutavisset, notam fecit ei appari- tionem angeli, et illius sermones, dixitque insuper ei, quod masculus erat is quem habebat in ventre, et quod Zacharias angelum viderat in templo, et ideo siluerat: quoniam Zacharias nihil locutus fuerat, nec enim poterat. Et ipsæ intra semetipsas mysterium tenuerunt, et nemini annuntiarunt ser- nones ab ipsis factos. Et post tres menses descen- dit sancta Maria in domum Josephi. Erat autem composita (49) et sermone, et moribus, et incessu sancta Virgo. Et tempore progrediente, cum illius venter iutumesceret, Josephus videns sanctam, et ignorans mysteria ad illam spectantia, pudore perfusus voluit dimittere ipsam occulte e domo sua. Sed angelus Dei prohibuit quominus id face- ret, sicut narrat Matthæus evangelista. Xil. illo autem tempore contigit, ut descriptio Beret justa Augusti Cæsaris præceptum : el as- cendit Joseph e Galilæa in Judæam cum tota domo sua, ut describeretur juxta Cæsaris jussum: et Blios quidem præmisit, Alias autern, et sanctam Virginem Mariam secum sumens cum jumento as- cendit. Cumque in Jerusalem non pervenissent, in suburbano civitatis Bethleen, quod possidebat * Luc. 1, 39. Β C 200 ἄνευ ὠδινών. Αθανάσιος δὲ ὁ ἐξ ᾿Αλεξανδρείας, καὶ Λέων ὁ Ρώμης εἶπεν περὶ αὐτῆς, ὅτι ἐπιθυ- μίαν ἀνδρὸς ἡγνόησεν· καὶ αἱ ἅγιαι πᾶσαι σύνο δοι ὀρθοδόξως τὸ αὐτὸ ἐπιμαρτυροῦσιν· οἷον Ἰάκω βος ὁ Ἑβραῖος τότε παρὼν καὶ τὰ περὶ αὐτῆς γρά- ψας λέγει, ὅτι ο Διὰ τὸ γενέσθαι ξένον καὶ παρ- ηλλαγμένον κατὰ πάντα τοκετών, ψηλαφηθείσα ὑπὸ τῆς μαίας, εὑρέθη παρθένος ὡς πρὸ τοῦ τόκου καὶ Ῥουβὶμ ὁ ἱερεὺς τοῦτο αὐτὸ ἀπεργασάμενος διὰ τῆς μαίας, ἐπληροφορήθη. » Αλλοι δέ τινες περὶ τούτου τοῦ παραδόξου θαύματος εἶπον, ὅτι • Εξαίρετόν τι πράγμα εὗρεν ἡ φύσις. » Αλλοι δέ • Ὑπὲρ τοὺς ὅρους τῆς φύσεως γέγονεν. ο ΙΑ'. Ἡ δὲ ἁγία Παρθένος, ἅμα τῷ παρελθεῖν τὴν ὀπτασίαν τοῦ ἀγγέλου, εὐθέως ἀπῆλθεν προς τὴν Βηθλεέμ, εἰς τὴν Ἐλισάβετ. Ἡ δὲ Ἰουδαία ἐν ᾗ πόλις κεῖται Βηθλεέμ, υψηλότερος τόπος ἐστὶν πρὸς τὴν Γαλιλαίαν, ἐν ᾗ ἐστιν ἡ Ναζαρέτ. Δια τοῦτο λέγει ὁ Λουκᾶς· 'Η δὲ Μαρία έδραμεν μετά σπουδῆς εἰς τὴν ὀρεινὴν, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον Ζαχαρίου, καὶ ἡσπάσατο τὴν Ἐλισάβετ. Εἰσελθοῦσα δὲ καὶ ἀσπασαμένη αὐτήν, ἐγνώρισεν αὐτῇ τὴν ὀπτασίαν τοῦ ἀγγέλου, καὶ τοὺς λόγους αὐτοῦ, καὶ ὅτι ἄῤῥεν ἐστὶν τὸ ἐν κοιλίᾳ αὐτῆς, καὶ ὅτι ὁ Ζαχαρίας ἄγγελον ἑώρακεν ἐν τῷ ναῷ, καὶ διὰ τοῦτο ἐσίγησεν· ἐπειδὴ ὁ Ζαχαρίας οὐδὲν ἦν λαλήσας, οὐδὲ γὰρ ἡδύνατο. Καὶ αὐταὶ ἐν αὐτοῖς τὸ μυστήριον εἶχον, καὶ οὐδενὶ ἀπήγγειλαν τὸ λαλη- θὲν αὐταῖς. Καὶ μετὰ τρεῖς μῆνας κατῆλθεν ἡ ἁγία Μαρία εἰς τὴν Γαλιλαίαν εἰς τὸν οἶκον Ιωσήφ. "Ην δὲ τακτικὴ καὶ τῷ λόγῳ καὶ τῷ ἤθει καὶ τῷ βήματι ἁγία. Τοῦ δὲ χρόνου παρερχομένου, καὶ τῆς κοιλίας αὐτῆς ὀγκουμένης, ὁ Ἰωσὴφ ὁρῶν τὴν ἁγίαν, μὴ εἰδὼς τὰ περὶ αὐτῆς μυστήρια, αἰσχύνῃ καταπεσών, ἠβουλήθη διώξαι αὐτὴν ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ χρυ- φίως. Ο δὲ ἄγγελος τοῦ Θεοῦ ἐκώλυσεν αὐτὸν, κα- θὼς Ματθαῖος ὁ Εὐαγγελιστής. ΙΒ'. Κατὰ δὲ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον συνέβη τὴν ἀπου γραφὴν γενέσθαι κατὰ τὴν τοῦ Αὐγούστου Καίσαρος κέλευσιν· καὶ ἀνέβη Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας εἰς τὴν Ἰουδαίαν σὺν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, ὑπογράψασθαι κατὰ τοῦ Καίσαρος δόγμα· καὶ τοὺς μὲν υἱοὺς προέπεμψεν, τὰς δὲ θυγατέρας καὶ τὴν ἁγίαν Παρ- θένον Μαρίαν αὐτὸς λαβὼν μετὰ τοῦ ὑποζυγίου ανήρχετο. Μὴ φθάσαντες τὴν Ιερουσαλήμ, εἰς προς Mingarellii notæ. (47) In Græco aliqua hic desiderari puto. (48) De Jacobo locce, quem citat monachus no- ster, quæri potest primo, an is putaverit esse Ja- cobum apostolum, cui perperam tribuitur apocry- phus, ac fabulosus liber a Fabricio editus in co- dice apocrypho Novi Testamenti: deinde an saltem hunc ipsuin libellum cites hoc in loco Epiphanius. Quod spectat ad primum, aio Epiphanium nostrum minime in ea fuisse opinione, ut censeret Jacobum huncce exstitisse apostolum: etsi eniin dicat: qui tunc aderat, tamen si ut apostolum habuisset, ne- que dixisset, Jacobus Hebræus, sed Jacobus aposto- las, neque in Proœmio hujus Opusculi contemptim de ipso loqueretur. Quod vero attin et ad alteram D quæstionem, equidem reor, ab Epiphanio nostro non libellum a Fabricio sub Jacobi apostoli nomine evulgatum citari, sed alium qui jam non exstet. Etenim narratur quiden ibi, pag. 110, exploratio ab obstetrice facta, sed non iis verbis, quæ affert Epiphanius noster; imo ibidem de sacerdote Ru- bim, seu Ruben, obstetricis exploratione convicto, nihil plane legitur, etsi is pag. 68, memoretur, ac vocetur 'Ρουδεὶμ ὁ ἀρχιερεὺς, Rubim pontifex. (49) Codex : τακτική. An legendum, τακτὴ, an potius Epiphanius ineleganter, ac barbare scribens dixit ταχτική pro τακτή ? Paulo inferius autem le- gendum videtur : Καθώς φησι Ματθαίος. Digitized by Google