229 VITA S. ANDREÆ. . . 230 καὶ κτηνωδῶς (18) αλόγιστοι. Έ εἶθεν ἀπάρας εἰς A ferarum more bruli. Inde discedens in Iberiam Ιβηρίαν διέτριψεν· καὶ πολλοὺς φωτίσας διὰ τῆς παρὰ θάλασσαν ἰδοῦ ἦλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα διὰ τὸ Πάσχα. Καὶ μετὰ τὴν Πεντηκοστὴν Πέτρος, καὶ 'Αν δρέας καὶ Ἰωάννης τοῦ Ζεβεδαίου, καὶ Φίλιππος τῶν δώδεκα καὶ Βαρθολομαῖος ὑπερεστρεψαν εἰς τὴν ἄνω Φρυγίαν. Καὶ Φίλιππος κατῆλθεν εἰς Αντιό- χειαν τῆς Συρίας. Καὶ ὁ μὲν Πέτρος αναπέμεινε καὶ ἐχειροτόνησε σὺν Παύλῳ Μαρκιανὸν καὶ Παγκρά. τιον ἐπισκόπους Σικελίας. Οἱ δὲ λοιποὶ ἀπέραντες διήρχοντο τὰς πόλεις τῶν μεσογαίων (19). Φίλιππος δὲ (20) τῶν δώδεκα καὶ Βαρθολομαῖος ἔμειναν εἰς τὴν ἄνω Φρυγίαν καὶ Πισιδίαν. ᾿Ανδρέας δὲ καὶ Ιωάννης διέτριβον εἰς Εφεσον καὶ ἐδίδασκον. Εἶπε δὲ ὁ Κύριος τῷ ᾿Ανδρέᾳ· "Απελθε εἰς Βιθυνίαν κἀγὼ μετὰ σοῦ εἰμι οἱ ἂν πορεύσῃ, ὅτι ἡ Σκυθία Β περιμένει σε. Ως δὲ εἶπεν ὁ ᾿Ανδρέας τῷ Ἰωάννῃ πάντα, ἡσπάσαντο ἀλλήλους, καὶ λαβὼν τοὺς ἰδίους μαθητὰς ἀνῆλθεν εἰς Λαοδίκειαν τῆς Φρυγίας Πακα- τιανῆς (21), κἀκεῖθεν εἰς τὴν Μυσίαν εἰς Οδυσσού- πολιν (24). Καὶ ποιήσας ὀλίγας ἡμέρας, καταστήσας αὐτοῖς ἐπίσκοπον ᾿Απίονα, ὑπερβὰς τὸν Ολυμπον λθεν εἰς Νίκαιαν, κώμην τῆς Βιθυνίας· οὐ γὰρ ἦν ότι περιτειχισθεῖσα καὶ καλλωπισθεῖσα, ἀλλ᾽ ὕστε ρον ἐπὶ Τραϊανοῦ περιετειχίσθη· καὶ ἡ λίμνη τότε μακρὰ ἦν, ἀπέχουσα της κώμης πολύ. Εἰσελθὼν δε ᾿Ανδρέας πρὸς αὐτοὺς ἐκήρυσσε τὸν Χριστὸν καὶ παρεκάλει, δέξασθαι τὸν λόγον τοῦ Κυρίου. Οἱ δὲ ἐντόπιοι άνθρωποι ψεῦσται, μυκοί (23), ἐπίορκοι, ὑπερήφανοι, αγυρτώδεις ἕως τὴν σήμερον, Ἰουδαῖοι τε καὶ Έλληνες. Καὶ παρὰ μὲν Ἰουδαίοις συναγω γὴ μεγάλη, ἐπειδὴ καὶ ἡ κώμη μεγάλη ἦν, παρά δὲ Ελλησιν είδωλον τοῦ Ἀπόλλωνος, ὁ ἐποίει χρησ σμούς και φαντασίας. Οἱ δὲ ἐξ αὐτοῦ χρησμοδοτού μενοι τὸν μὲν χρησμὸν ἔλεγον, ἄλλο δὲ λαλῆσαι οὐκ ηδύναντο, τοῦ δαίμονος φράσσοντος τὰ ὦτα καὶ τὰ στήματα αὐτῶν, καὶ διέμενον χωροὶ καὶ ἄλαλοι. Ασθένειας δὲ παρ᾽ αὐτοῖς καὶ δαιμονιζόμενοι πολύ λοί. Ο δὲ 'Ανδρέας ἔλεγεν αὐτοῖς· Οὐ δυνήσεσθε ἀπαλλαγῆναι τῶν δαιμόνων καὶ τῶν νόσων, ἐὰν μὴ προσέλθητε τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλία. Οἱ δὲ συν στίθεντο μὲν, ἐψεύδοντο δέ. "Ην δὲ πέτρα ὑψηλὴ πάνυ, ὡς ἀπὸ μιλίων ἐννέα. Εν αὐτῇ, ὡς φασιν, Έχει δράκων παμμεγέθης, καὶ πολλοὺς ἡδίκει. Ο δὲ ᾿Ανδρέας ἀπῆλθεν πρὸς αὐτὸν, κρατῶν δὲ τήν D σιδηρᾶν ῥάβδον, ᾗ καὶ πάντοτε ὑπεστηρίζετο, μετὰ καὶ δύο μαθητῶν. Καὶ ὡς προσήγγισαν, ἐξῆλθε πρὸς αὐτοὺς ὁ δράκων· ὁ δὲ ᾿Ανδρέας ἔπηξε τὴν σιδηρᾶν ῥάβδον εἰς τὸν ὀφθαλμὸν τοῦ δράκοντος, καὶ ἐξῆλθεν εἰς τὴν ἕτερον, καὶ εὐθέως ἐξέψυξεν. Τούτου δὲ γε- νομένου πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς τὸν Κύριον. Ὁ δὲ Αν δρέας ὑπέστρεψεν εἰς Νίκαιαν καὶ ἤρχετο τῆς δια δασκαλίας. Μετὰ δὲ τὸ ἀποκτανθῆναι εἰς λόχους τῇ (18) Κτηνώδης. Vat. (19) Μεσα γέων. Vat. divertit, et multos illuminans per viam prope mare venit Jerosolymam propter Pascha. Et post Pente- costen, Petrus et Andreas et Joannes Zebedæi N- lius, et Philippus unus ex duodecim, et Bartholo- mæus deflexerunt in Phrygiam superiorem. Et Prilippus venit Antiochiam Syria. Et Petrus qui- dem mansit, et cum Paulo ordinavit Marcianom et Pancratium episcopos Sicilia. Cæteri autcm abeuntes perlustrabant civitates in medio terra- rum jacentes. Philippus autem unus ex duodecim et Bartholomæus manserunt in Phrygia superiore et Pisidia. Andreas autem et Joannes morabantur Ephesi, et docebant. Dixit autem Dominus An- dreæ: Vade in Bithyniam et ego tecum sum quo- cunque ieris, quia Scythia te exspectat. Ut autem Andreas cuncta dixit Joanni, osculati sunt invicem, et sumens proprios discipulos, abiit Laodiceam Phrygia Pacatianae, et exinde in Mysiam. Odysso- polim pellit. Et factis aliquot diebus, constituens eis episcopum Apionem, transiit Olympum et venit Nicæam, vicum Bithynie; nondum enim tunc mu- nila fuerat et ornata, sed postca a Trajano muro circumdata est; et lacus tunc productus erat, longe distans ab oppido. Ingrediens autein Andreas ad eos, prædicavit Christum et hortabatur ut acci. perent verbum Domini. Viri autem hujus loci de ceptores, bardi, perjuri, superbi et abjecti usque in hodiernam diem, Judæi et Græci. Et apud Ju- dæos synagoga magna, erat quippe magnum oppi- C dum; apud Græcos autem idolum Apollinis quod oracula edebat, et visiones. Et qui ab eo vaticinia edebant, oraculum quidem proferebant, aliud au- tem dicere nequibant, dæmone aures et ora eorum claudente, et manebant surdi et muti. Infirmitates autem inter eos multæ, et dæmoniaci multi. An- dreas autem dixit eis: Non poteritis a dæmonibus et morbis liberari, nisi accesseritis ad vivificatri- cum doctrinam. Et hi quidem conscribebantur, sed mentiebantur. Erat autem rupes excelsa valde, quasi millibus novem. In ea, ut aiunt, morabatur draco maximus, et multos vexabat. Andreas au- tem abiit ad eum, sumens ferreum baculum cui et semper innitebatur, simul et duos discipulos. Et ut accesserunt, exiit ad eos draco : Andreas all- tem infixit baculum in oculum draconis et exiit per alium, et confestim exspiravit (draco). Quo facto multi crediderunt in Dominum. Andreas au- tem reversus est Nicæam, et cepit docere. Post- quam autem e regione rupis interfectus est draco, incoluerunt locum octo Patrones, erat enim nevo- rosus; et multos letho dederunt; duo autem ex eis erant a dæmione vexati. Advocatus autem An- Varia lectiones. (20) Δt addidi. Desideratur in col. Vat. (91) i. e. Phrygiæ Pacatiaux sive Salutaris. In cod. Vat. est Καπατιάνης. (22) lia Vat. Fortasse Οδυσσὸν πόλιν. (95) Μούχοι. Vat. Suspicor μυσαροί. I Digitized by Google