241 VITA S. ANDREE. 242 τῆς πόλεως. Καὶ εὐθέως ἐφάνη αὐτῷ ὁ Κύριος A et ingredere ad eos, et ne timueris eos; ego enim λέγων· 'Ανάστα, μαθητά μου, καὶ εἰσελθε πρὸς αὐτ τοὺς, καὶ μὴ φοβηθῇς αὐτούς· ἐγὼ γάρ εἰμι μετά σοῦ. Καὶ τὸν δάκτυλον ἀποκατέστησεν αὐτῷ. 'Ανα- στὰς οὖν ὁ ᾿Ανδρέας εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν. Καὶ Ιδόντες τὴν ὑπομονὴν αὐτοῦ καὶ τὸ πρᾶον καὶ πῶς παρεκάλει αὐτοὺς, κατενύγησαν καὶ ἤρξαντο ἀκούειν αὐτοῦ. Καὶ ἀκούσαντες τῆς διδασκαλίας ἐξεπλάγης σαν. Ερμήνευε γὰρ τὰς Γραφάς, καὶ ἐδέξαντο τὸν λόγον τοῦ Χριστοῦ, ἕωθεν επισωρευόμενοι, φέροντες· ἀσθενεῖς, οὓς ὁ ᾿Ανδρέας τῇ ἐπικλήσει τοῦ Χριστοῦ Ιατο. Εὑρεθέντος δὲ πεφονευμένου ἀνθρώπου μέσον τῆς πόλεως, καὶ ζητουμένου τοῦ φονέως, τῆς γυ- ναικὸς αὐτοῦ ὀδυρομένης καὶ τοῦ λαοῦ περιῤῥέοντος, παρακληθεὶς ὁ ᾿Ανδρέας παρεγένετο, καὶ προσευξά- μενος, τῇ ἐπικλήσει τοῦ Χριστοῦ ἤγειρε τον νεκρόνο καὶ πολλοὶ ἐπίστευσαν ἐπὶ τὸν Κύριον. Οὕτως ὁ λόγος τοῦ Κυρίου ηὐξήθη καὶ ἐπλατύνθη. Έχειρο- τόνησε δὲ ἐξ αὐτῶν πρεσβυτέρους καὶ διακόνους, καὶ οὕτως ἐξῆλθεν εἰς τὸν Ζάλιχον (41). Καὶ ἀκούσαντες οἱ ᾿Αμισηνοί προϋπήντησαν αὐτῷ χαίροντες, καὶ εὐφημοῦντες ἤγαγον εἰς τὴν ξενίαν. tecum sum. Et digitum restituit el. Surgens igitur Andreas ingressus est civitatem. Εt videntes pa- tientiam ejus et mansuetudinem, et quomodo vo- cabat eos, compuncti sunt, et cœperunt audire eum. Et audientes doctrinam commoti sunt. Inter- pretabatur enim Scripturas ; et acceperunt verbum Christi, ab aurora coacervati, portantes infrmos quos Andreas invocatione Christi sanavit. Invento autem interfecto homine in medio civitatis. et quæsito interfectore ejus, et uxore illius lamea- tante, et populo circumfuso, venit advocatur Αη- dreas, et cum orasset, invocatione Christi mortuum excitavit, et multi crediderunt in Dominum. Sie sermo Dei crescebat et divulgabatur. Ordinavit B autem ex eis presbyteros et diaconos et sic abiit Zalichum. Et audientes Amiseni obviaverunt el gaudentes, et adgratulantes adduxerunt in hospi ἰᾶτο. Ἀπὸ δὲ Ἀμισοῦ (42) προπεμπόμενος ἀπῆλθεν εἰς Τραπεζοῦντα. Ανθρωποι δὲ ἐκεῖ ἀνόητοι· πλήν τινες ἐδέξαντο τὸν λόγον. Καὶ ἦλθεν εἰς Νεοκαι σάρειαν. Καὶ κηρύξαντος αὐτοῖς τὸν λόγον τινὲς ὀλίγοι ἐδέξαντο. Ἐκεῖθεν ἀνῆλθεν εἰς Ἀμουσάτον, πόλιν τῆς παραθαλασσίας μεγάλην. Οντες δὲ ἐν αὐτῇ Έλληνες πολλοὶ καὶ φιλόσοφοι ἀντέλεγον τῷ ᾿Αν- δρέα. Ο δὲ ἔλεγεν αὐτοῖς· Αὐτοὶ ὑμεῖς κατα- νοήσατε τὸ ἀσύστατον τῶν θεῶν ὑμῶν, ὅτι εἰς ἀλλήλους μάχονται. Τὰ δὲ μαχόμενα ἀλλήλων, G φθορά· ὁ δὲ εἰς Θεὸς ἀγαθὸς ὢν ἀγαθὰ παράγει. Κατανοήσατε, τίς ὁ στοιχεῖα ποιήσας καὶ ἐνώσας καὶ ἐξ αὐτῶν συστησάμενος τὴν ἐπίγειον κτίσιν. Κατανοήσατε τὸν δρόμον τῶν φωστήρων καὶ τῶν ἀστέρων, καὶ τίς ὁ τάξας αὐτοῖς τὸν ἄληκτον καὶ ἴσον δρόμον, ὅτι ἄψυχά εἰσι καὶ οὐκ ἀφ' ἑαυτῶν κινοῦνται, καὶ ὅτι τὸ πολύαρχον καὶ ἀσύστατον. Επιλάβεσθε ὁδοῦ ἀγαθῆς τῷ νόμῳ Μωσέως, ὅτι εἰρήνην παρέχει τῷ στοιχοῦντι· πιστεύσατε τοῖς προφήταις, ὅτι ἀλήθειαν διδάσκουσιν, καὶ ζωὴν καὶ εἰρήνην αἰώνιον. Θεωρεῖτε, ὅτι τῷ ὀνόματι τοῦ Χριστοῦ νεκροῦ ἐγείρονται, καὶ δαίμονες καὶ πάθη φυγαδεύονται. Διατρίψας δὲ ἐν αὐτοῖς ἡμέρας πολύ λὰς καὶ μαθητεύσας πολλοὺς, ἀφεὶς αὐτοὺς ἀνῆλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα. Καὶ μετὰ τὴν Πεντηκοστήν Ανδρέας καὶ Σίμων ὁ Χανανίτης καὶ Ματθίας καὶ Θαδδαῖος ἔμειναν ἐκεῖ πρὸς Αὔγαρον· οἱ δὲ λοιποὶ διερχόμενοι τὰς πόλεις διδάσκοντες καὶ θαυματουργοῦντες κατῆλθον εἰς Ἰβηρίαν καὶ εἰς τὸν Φάσιν, καὶ μεθ᾿ ἡμέρας εἰς Σουσανίαν. Οἱ δὲ ἄνδρες τοῦ ἔθνους ἐκείνου ὑπὸ τῶν γυναικῶν ἐκρατοῦντο. Εὐπειθὴς δὲ ἡ γυναικεία φύσις, καὶ ταχὺ ὑπήκουσαν (45). Εμεινε δὲ ὁ Ματ- θίας σὺν μαθηταῖς εἰς τὰς χώρας εκείνας διδάσκων D Lium. An- Ab Amiso autem cum honore deductus venit Trapezuntem. Viri autem bic stulti erant; vis quidam acceperunt verbum. Et venit Neocæsaream. Et cum prædicasset eis verbum, pauci quidam re- ceperunt. Inde abiit Amusatum civitatem in littore maris grandem. Stantes autem in ea Græci multi et philosophi contradixerunt Andrea. Qui dixit eis : Vos ipsi considerate inconstantiam deorum vestro- rum, quia inter se decertant; quod autem pugnetur inter eos, invidia facit; Deus autem bonus exsi- stens, bona gignit. Cogitate quis elementa creavit et univit, et ex eis constituit terrenas creatūras. Mente tractate cursum luminarium et siderum, et quis ordinavit eis incessabilem et æqualem cursum, quia inanima sunt, nec a semetipsis volvuntur, et quia a plurimis reguntur, nec inter se cohærent. Viam bonam carpatis per legem Moysis, quia på- cem præbet ambulanti in ea; credite prophetis quia veritatem docent, et vitam, et pacem aeternam, Considerate quia in nomine Christi mortui exci- tantur, et dæmones et dolores in fugam vertuntur. Cum mansisset inter eos.diebus multis, et multos docuisset, relinquens eos abiit Hierosolymqm. Et post Pentecosten, Andreas et Simon Canar nites, et Matthias et Thaddæus manserunt ibi (Edesss) apud Augarum; cæteri percurrentes ci- vitates et prodigia facientes pervenerunt in Ibee riam et in Phasin, et post dies in Susaniam. Viri autem gentis hujus mulieribus mancipantur. Per- suasu facilis est feminea natura, et cito acquie- verunt. Mansit autem Matthias cum discipulis in regionibus illis docens, et signa faciens multa. Varia lectiones. (41) Ap. Ptolemæumn de situ Galatiæ Ζαλίσκος. (42) 'Αμινσοῦ Vat. (43) Υπήκουσεν Vat. Digitized by Google