251 EPIPHANII MONACHI 252 κακοῦργον εἰς κρίσιν. Αφειδώς οὖν τούτους πλήξας καὶ τοὺς χιτῶνας διαῤῥήξας τῶν ταῦτα θρώντων. ἀπέσπασεν ὁ Στρατοκλῆς εἰπὼν πρὸς αὐτούς· Σύγγνωτέ μοι καὶ χάριν ἐν τούτῳ νείματε τῷ ἀπο στόλῳ, ὡς παιδεύσαντί με (57) διὰ τῶν λόγων αὐτοῦ αργήτως φέρειν, καὶ διὰ τοῦτο τὸν πολὺν θυμὸν και ταπραΰναντι · ἐπεὶ ἐφανέρωσα ἂν ὑμῖν, τί μὲν ὁ τοῦ Θεοῦ δοῦλος Στρατοκλῆς δύναται, τί δὲ ὁ μιαρός Αιγεάτης. Καὶ περικρατῶν τῆς χειρὸς τοῦ ἀποστά λου ἀπῄει σὺν αὐτῷ εἰς τὸν παραθαλάσσιον τόπον. ἔνθα καὶ ηὐτρεπιστο τελειωθῆναι αὐτόν. Οἱ δὲ παρα- λαβόντες αὐτὸν στρατιῶται παρὰ τοῦ ἀνθυπάτου ἀφέντες τὸν ἀπόστολον μετὰ τοῦ Στρατοκλέους (58) ὑποστρέψαντες ἀνήγγειλαν τῷ Αιγεάτῃ λέγοντες, velut virum nequam, aut judicium. Atrociter igitur – χάριον βίᾳ Ελκόμενον ὑπὸ τῶν δημίων, ὥσπερ τινά verberans cos, et tunicas rescindens eorum qui hæc faciebant, avulsit Stratocles dicens eis: Igno- scite mihi, et gratias in hoc agile apostolo, guod docuerit me per verba sua absque ira agere, et per hoc magnum furorem meum compescuerit; osten · dissem quippe vobis quid possit Dei servus Sira- tocles, qui vero impurus Ægeates. Et accipiens manu apostolum, abiit cum co in locum juxta mare, ubi et disposuerant interficere eum. Qui vero comprehenderant eum milites, auctore Ageate relinquentes apostolum cum Stratocle, revertentes nuntiaverunt proconsuli dicentes, quia Euntibus nobis cum Andrea, præveniens Stratocles proscidit tunicas nostras, et avulsum eum a nobis accepit secum, et ecce ante te stamus, ut vides. Procon- 13 ὅτι Βαδιζόντων ἡμῶν μετὰ τοῦ ᾿Ανδρέου προφθάσας sul autem respondit eis: Accipientes alia vesti- menta, abite, et implete quæ vobis jussa sunt a me contra damnatum Andream: a Stratocle autem non videamini quoad potueritis, sed nec quidquam ei denegaveritis, si quid petierit a vobis. Novi enim generosum animum ejus, qualis sit, ita ut nec mihi pareat, si forsan succensuerit. Qui con- festim jussa fecerunt. Stratocles autem cum apo- stolo valens in præfixum locum, indignabatur ma- ledicens Agenti; et apostolus ad eum : Nequa- quam, fili, nolo te talem esse unquam, sed inode- stum, mansuetum, humilem, non reddentem ma- lum, memorem Dominici verbi dicentis : Si quis te percusserit in maxillam dexteram, præbe illi et alteram ; et volenti rapere tunicam tuam da et ve- C stimentum “. Et nos, fratres, trahentes per Chri- tuin sequemur, et exteriorem deponentes homi- nem, volentibus eum dimittemus, et contendemus renovare interiorem, et ad Deum hunc advolare, in quo versatur omne desiderium nostrum. • ὁ Στρατοκλῆς διέρρηξεν ἡμῶν τοὺς χιτῶνας, καὶ ἀποσπάσας αὐτὸν ἀφ᾿ ἡμῶν ἔλαβεν αὐτὸν μεθ' ἑαυ τοῦ· καὶ ἰδοὺ παρεστήκαμεν ὡς ὁρᾷς. Ο δὲ ἀνθύ- πατος πρὸς αὐτοὺς ἀπεκρίνατο· Λαβόντες ἐσθῆ τας (50) ἑτέρας πορεύθητε καὶ πληρώσατε τὸ κει λευσθὲν ὑμῖν παρ' ἐμοῦ εἰς τὸν κατάδικον Ανδρέαν· τῷ μέν τοι Στρατοκλεί μηδὲ ὀφθῆτε ὅσον τὸ ἐφ' ὑμῖν, ἀλλὰ μηδὲ ἀντείπητε εἴ τινος ὅλως χρήζει ὑμῶν. Οἶδα γὰρ τὸ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ εὐγενές, οἷόν ἐστιν, ὡς τάχα κάμοῦ ἀφειδήσει εἰ ἄρα παρ- οξυνθείη. Οἱ δὲ τὸ κελευσθὲν ἐποίησαν παρα- χρήμα. Ο δὲ Στρατοκλῆς ἅμα τῷ ἀποστόλῳ ἐρχό μενος ἐπὶ τὸν προκείμενον τόπον ηγανάκτει διαλοι- δορούμενος τῷ Αἰγεάτῃ· καὶ ὁ ἀπόστολος πρὸς αὐτ τόν Μὴ, τέκνον· οὐ βούλομαί σε τοιοῦτον εἶναί ποτε (60), ἀλλ' ἐπιεική, πρᾶον, ταπεινόφρονα, με ἀποδιδόντα κακὸν, μεμνημένον (61) τοῦ Κυριακού λόγου τοῦ λέγοντος· 'Εάν τις σε ῥαπίσῃ εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην· καὶ τὸν θέλοντα λαβεῖν τὸν χιτῶνά σου, ἀπόδος αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον. Καὶ ἡμεῖς, ἀδελφοί, τοῖς ἕλκουσι διὰ τὸν Κύριον ἐπακολουθήσωμεν, καὶ τὸν ἔξωθεν ἀποδυσάμενοι ἄνθρωπον τοῖς θέλουσι τοῦτον καταλείψωμεν, σπουδάζωμέν τε ἀνανεῶσαι τὸν ἔσω- θεν, καὶ πρὸς τὸν Θεὸν τοῦτον ἀναπτερῶσαι, ἐν ᾧ πᾶσα ἡμῶν ἔφεσις ὑπάρχει. Hæc et alia plura tune Stratocli, et his qui cum eo erant cum dixisset per viam, pervenerunt ad locum ubi erat conficiendus. Et videns erectam crucem prope arenam maris, relinquens omnes, processit ad crucem, et quasi animatæ dixit magna voce : Salve, crux; tu enim cuncto hominum ge- neri gaudium præbuisti, per suspensum in te cor- poraliter Dei Filium ; salve, crux vivifica, ter beata, D et victrix armatura ejus qui in te libens extensus est, et salvavit me hominem; salve, crux, quæ ligni amaritudinem per suspensum in te Christum miti- gasti, et primos parentes per ejus esum deceptos revocasti, et ad vitam reduxisti pristinam; salve, crus, et vere gaudeas; bene novi quid requiescere "Matth. v, 39, 40. Ταῦτα καὶ ἕτερα πλείονα τότε Στρατοκλεῖ καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ διαλεχθείς κατὰ τὴν ὁδὸν, κατέλαβον τὸν τόπον ἔνθα ἔμελλε τελειοῦσθαι. Καὶ θεασάμενος πεπηγότα τὸν σταυρὸν πρὸς τὸ χείλος τῆς θαλασσίας ψάμμου, ἀπολιπών πάντας πρόσεισ: τὸν σταυρὸν καί φησιν, ὡς ἐμψύχῳ, μετὰ φωνῆς ἰσχυρᾶς· Χαίροις, ὦ σταυρέ· σὺ γὰρ παντὶ τῷ τῶν ἀνθρώπων. γένει χαρὰν καὶ ἀγαλλίασιν προεξένησας διὰ τοῦ ἐν σοὶ σαρκικῶς παγέντος Θεοῦ Λόγου. Χαίροις, ὦ σταυρό, τὸ ζωηφόρον καὶ τρισόλβιον καὶ νικητικὸν ὅπλον τοῦ ἐν σοὶ βουλήσει τανυσθέντος καὶ σώσαν τός με τὸν ἄνθρωπον. Χαίροις, σταυρὲ, ὁ τοῦ ξύλου τὴν πικρὰν γεῦσιν διὰ τοῦ ἐν σοὶ κρεμασθέντος Χριστοῦ καταγλυκάνας καὶ τοὺς πρωτοπλάστους διὰ Varia lectiones. (57) In cod. Vat. locus in hunc modum vitiatus legitur : Σύγγνωτέ μοι καὶ χάριν. ἐν τούτων είν ματα τῷ ἀποστόλω, ὡς παιδεύσαντί μοι. (58) Μετά τοῦ Στρατοκλεί Val. (59) Εὐθήτας Vat. (60) Πώποτε Vat. (61) Μεμνημένου Vat. Digitized by Google