2:5
EPIPHANII MONACHI
B
270
ex Spiritu sancto nascens homo, et inter homines ▲ dignas esse judicavit. Hine simulacra et simula-
conversans, humano generi maximorum plurimo- crorum vani et stultissimi cultus ab hominum
rumque errorum tenebris circumfuso hac veritatis erroribus adinventi; qui cum hominem quem-
saluberrima lege laia mirifice subveniret. Quo plam plusquam Deum diligerent, eum et vj-
quid potest esse præclarius? quid præstantius? Si ventem et mortuum colebant, honorabant, vene-
quis regum ac principum civitati ut populo sibi rabantur, eique in signum præcipuæ dilectionis
ɛubjecto munus aliquod magnum atque utile mit- divina sacrificia exhibebant, erectumque ejus si-
tere!, idque nemine poscente, sed ex sui animi mulacrum pro Deo adorabant, dedicabant ædes,
liberalitate faceret; deberét id quidem propter templa ædificabant, et vota velut Deo offerebant.
mittentis amplitudinem excellens judicari. Quod si
Crescentibus vero in dies illecebris, demersisque
tantum splendoris et ornamenti illi dono addere- magis ac magis hominibus in cœno voluptatum,
tur, ut qui illud deferret, principis filius esset, et quid fieri necesse erat? Postquam autem a veri
quidem primogenitus : quid tall munere posset Dei cognitione semetipsos alienaverunt, hæc im-
dici dignius ? quid majus ? quid pretiosius? In học pietas quam maxime aucta est, dicente Scriptura:
igitur longe excellentior est bæc nostra religio Dum venerit impius in profundum malorum, con-
lege illa veteri, quæ Hebræorum populo data est. temnit‘. In tantum itaque lapsa est humana fatui-
Nam etsi illa, et hæc nostra Deuin auctorem ha- tas, ut nedum homines, sed lapides, et ligna, et
buerit, non tamen per unigenitum Dei Filium ho- reptilia tam aquatilia, quam terrestria, nernon
minibus tradita est, sed per Moysen primum, immanissima quædam bruta, sed et monstra quæ-
aliosque deinde ab ipso Domino electos nuntios ac dam teterrima ornatissima illa Dei appellatione
prophetas ; qui cum puri homines essent, et com-
nominare non formidaverit. Sed nec hucusque
muni infirmitatis humanæ legi subjecti, nullum stultorum perstitit audacia. Alii enim voluptatem
ex corum persona splendorem illi, quam prædira- ac libidinem, turpissima vitia consecrarunt: sicut
bant, doctrinæ afferre potuerunt. Sed et vetus illa apud Lybicos Cupidinem, et in Papho Venerein
uni tantum populo, uni genti data est : hæc autein
illam impudicissimam mulierem veneratam esse,
onines oinnino homines complectitur, omnibus poetæ nobis tradiderunt. Hinc nefandi sacrificii
providet cunctis rectum iter veritatis ostendit, ritus, hinc obsceni cultus, et ludi turpissimi, qui-
neminem excipit, nullam neque ætatis, neque bus humana stultitia deos suos placandos esse edi-
conditionis differentiam faciens, sed omnes ad cto constituebant, quorum fœtorem ac spurcitiam
æternam beatitudinem per virtutum semitam be- C et obscenitatem quisquis legerit, colere profecto
nigne ac misericorditer invitans. Cum enim omnes, atque iia venerari veritatem debet, a qua homines
ut inquit Apostolus *, a veritate declinassent, el recedentes in tantam devenerunt amentiam, ut qui
a cultu et cognitione veri Dei aberrassent, morbus- honoris indignus bonis hominibus videretur, eum,
que iste omnes teneret obnoxios; omnibus neces- veluti ex religione, suis diis pro majori sacrificio
saria fuit salutaris medicina. Homiges namque exhiberent. Longum profecto nimis esset, alque a
cum per peccatum a Dei contemplatione procul nostro prorsus instituto alienum, omnes illos er-
discessissent, neque posset mens nostra otio tor- rores recensere, in quos lapsi sunt homines, qui
pescere, ad considerationem terrenorum et corpo- a veri Dei cognitione atque dilectione se averte-
ralium se convertit: sicque paulatim oblivione runt. Cum enim ipse Deus testante Scriptura sit
rerum divinarum corporeis illecebris alligata, via, veritas et vita*: quid mirum, si hi, qui a
præsentia solummodo et corporalia intuens existi- recta via aberrarunt, in varios anfractus errores-
mare cœpit, nihil plus esse, quam intueretur : que deciderunt? Iter enim rectumn unum est, a quo
quinimo hæc humana et corporea sola esse bona ; si quis deflexerit, necesse est hunc etiam nolen-
oblitaque prorsus se ad imaginem veri Dei consti- tem magnis defatigari laboribus, et per dèvia quæ-
tutam, haud amplius in Deum ipsumin, a quo creata D que vagantem multipliciter errare.
erat, se intuendo aut speculando convertit. Solis
igitur sensibilibus circumsepta, ac vanis sæculi
delinita illecebris Deum in corporeis sensibus (in-
gens, rebus mundanis ac corporalibus Dei nomen
posuit, atque ea sola colere cœpit, in quibus errore
seducta veram putavit esse felicitatem. Hinc
athera et aera, quæque in eis sunt, elenienta
quoque et qualitates rerum corporalium, calidita-
tem scilicet et frigiditatem, humiditatem ac siccita-
tem deos appellavit; ac sic paulatim ex erroribus
errores inveniens hominum imagines partim vi-
ventium, partim jam defunctorum divinis honoribus
His tot tantisque errorum ac delictorum tenebris,
quibus totum humanum genus detinebatur, tan-
dem compassus miserator et misericors Dominus,
eo tempore, quo ipsius inscrutabilis sapientia dis-
posuit, nobis tandem succurrere ac subvenire
dignatus est. Et ut eo dignior atque excellentior
esset subventionis modus, quo per digniorem
Mediatorem fieret, non angelum, non hominem, ut
diximus, ad nos misit, ut his nos erroribus libera-
ret, sed Filium suum unigenitum, quem ut nobis-
cum esset, ut nobiscum viveret, nobis loqueretur,
et hanc sanctissimam legem et doctrinam veritatis
• Ro::. 1, 25 seqq. * Prov. xvm, 3. ' Juan. xiv, 6.
Digitized by
Google