277
DE RELIGIONE CHRISTIANA LIBELLUS.
278
traderet, eamque verbo et exemplo confirmaret, A præ fragilitate nostra, et humanæ naturæ corru-
carne induit humana in utero virginali, ut sic
novus, et miraculose, ac præter ordinem naturæ
natus, non homo tantum, nec Deus tantum, sed Deus
et homo, novam hanc, miram, et quasi supernatu-
ralem legem omnibus hominibus prædicaret, illu-
minaretque mortalium mentes, eosque doceret, el
relictis errorum tenebris ac peccatorum illecebris
falsisque blandimentis, virtutes amplecterentur, et
deducerentur quoque ad veri Dei cognitionem, a
quo, et cujus causa conditi essent; quem tandem
cognitum toto corde, tota mente diligerent, el
sancto ac devoto sacrificio honorarent; ei demum
jugiter servientes, ambulantes quoque in semitis
mandatorum ejus, ad æternam illam beatitudinem,
cœlestium quoque spirituum consortium dignis-
sime vocarentur: ubi secundum Apostolum • non
per speculum in æniginate, veluti in hoc sæculo,
sed revelata facie divinam illam majestatem con-
templabimur; in quo summam esse hominis fell-
citatem immensamque voluptatem, nemo nisi ma-
xime demens inficiabitur. Hæc est hujus nostræ
evangelicæ traditionis summa; in hoc sola ipsius
vis pendet; ad hoc ejus sunt tain præcepta, quam
consilia instituta: hic piissimi et clementissimi
legislatoris nostri Anis; hæc Intentio; hoc ipse a
nobis per Unigenitum suum, quem ad ferendam
banc legem misit. instanter monet, hortatur, po-
stulat et requirit; ut qui creando cuncta ex nikiito
suam maxime omnipotentiam ostendit, sapientiam C
vero creata tanto ordine regendo atque guber-
nando; nos tandem a peccatis et erroribus hoc
mirabili modo liberando infinitam suam clementiam
atque misericordiam demonstraret.
Nihil igitur hac nostra Christiana professione
potest reperiri dignius, nihil præclarius, nihil fru-
ctuosius; sive legislatoris dignitatem, sive institut-
tionem, ipsarum et traditionum sanctimoniam, sive
æternæ felicitatis gloriam, ad quam vocamur, di-
ligenter animadvertere voluerimus. Ut autem nihil,
quod ad salutem nostram pertinere posset, sapien-
tissimus legislator prætermitteret, sacratissima
quædam sacramenta instituit nostræ fragilitatis
remedia saluberrima, quibus veluti quibusdam
medicamentis, nostris posset infirmitatibus subve-
nire. Sicut enim non sufficit medico depulsa ad-
versa valetudine bonam inducere, nisi remedia
quoque illa adhibeat, quibus et valetudo bona
conservetur, et si quando morbus inciderit, adver-
sus illum debitis medicamentis provideatur: sic
summus ille et omnipotens Deus, neque infinite
sapientiæ suæ, neque saluti nostræ abunde satisfa-
etum esse existimavit, si nos tantum per gratiaın
suam a vitiis ad virtutem, ab erroribus ad viam
veritatis vocasset, nisi et remedia invenisset, qui-
bos veluti quibusdam adminiculis hanc suam in
nobis gratiam servaremus: et quasi, quando illam
*I Cor. xiii, 12; || Cor. 111, 18. * Joan. vi, 54.
ptela amitteremus, in nostra esset potestate illanr
per ha'c salutaria adjumenta recuperare. Ea autem
sunt hæc baptismus, pœnitentia, confirmatio,
eucharistia, matrimonium, ordo, et extrema un-
etio. Horum tanta est vis, tanta potestas, ut si
rite ac legitime administrentur, ab omni nos
valeant quamvis lethali vulnere ac pernicioso
morbo curare, et pulcherrimæ valetudini resti-
tuere. Hæc autem omnia consideranti mihi, ac per-
sæpe pie atque religiose animo revolventi, nullum
videtur majus, nullum mirabilius, quam corporis
et sanguinis Domini sacramentnm, quod euchari-
stiam vocamus : cujus speculationi quoties · in-
tendo, toties mirum in modum obstupesco, atquo
B.
præ tantæ rei suavitate, animum extra se ferri
cognosco: quod, cuicunque attente consideranti
evenire posse non dubito. Quis enim. non summe
admirabitur, cum audit substantiam corruptibilem
panis et vini in verum Domini nostri Jesu Christi
corpus, et sanguinem sacerdotis ministerio trans-
mutari? cum lectio illa evangelica suis auribus.
intonat: Nisi comederitis carnem Filii hominis et
sanguinem ejus biberitis, non habebitis vitam in vo-
bis. Et alibi: Caro, inquit, mea vere est cibus, et
sanguis meus vere est potus; qui manducat meam
carnem, et bibit meum sauguinem, in me manet et
ego in eo. Stupet profecto humanus animus, al-
que ad tales sermones lotus contremisċit, tantæque
rei admiratione plerumque extra se fertur. Cum-
que tam mirabilis sacramenti cognitione intelle-
ctus profunditatem eorum, quæ in eo latent,
mysteriorum scrutari avide cupit, tantorum arcano-
rum magnitudine pressus in ipso conatu succum-
bens, quod minus perfecte intelligit, quammaxime
admiratur, dicens cum Propheta : Memoriam fecit
mirabilium suorum miserator et misericors Domi-
nus, escam dedit timentibus se. Et profecto om.
ment admirationem excedit, omnia mirabilia supe-
rat, quia sul modici panis et vini specie, verun
Christi corpus et sanguis a Adelibus communi-
cando sumitur. Unde cum divinorum operum
magnitudinem considero, boc summe admirandum,
venerandum, atque magno cum tremore tracian-
dum censeo. Admirabile siquidem et præclarum
D
fuit hanc mundi machinam tot cœlorum elemento ·
rumque sphæris, tot diversarum rerum varietato
ornatum creare, non solem diei, lunam ac stellas
nocti præficere, distinguere tempora, cœlorum ac
siderum cursus molusque disponere, innumerabi-
lia deinde avium, piscium, terrestriumque anima-
lium, arborum quoque ac fructuum, cæterarumque
rerum genera ad hominum usum, hanc in mundum
producere, hominem ipsum demum a cæteris ani -
mantibus rationis et sermonis dignitate secernere.
Sed cum me ad hujus corporis et sanguinis sacra-
mentum converto, nihil mihi videtur mirabilius,
• Ibid. 56, 57. Psal. cx, 4.
Digitized by
Google